• SGK ödeme emrine nereye itiraz edilir?
• İtiraz süresi geçirilirse ne olur?
• Ödeme emrinde kanun yolu gösterilmezse süre işler mi?
• Tebligat usulsüz yapılırsa ne olur?
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) prim alacaklarını tahsil etme yöntemi, özel bir idari icra sürecine dayanmaktadır. Bu süreçte Kurum, herhangi bir icra dairesine başvurmaksızın doğrudan ödeme emri düzenleyerek borçludan borcunu ödemesini ya da mal bildiriminde bulunmasını talep edebilmektedir. Bu idari yetki, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun öngördüğü çerçevede kullanılmaktadır.
Ödeme emrinin borçlu açısından taşıdığı ağırlık son derece büyüktür: Süresi içinde itiraz edilmezse borç kesinleşmekte, akabinde haciz, mal bildirimi ve hapis gibi cebri icra yolları devreye girebilmektedir. Bu nedenle ödeme emriyle karşılaşan her bireyin ya da şirketin, hukuki haklarını ve başvurulabilecek yolları önceden bilmesi hayati önem taşımaktadır.
Bu makalede; ödeme emrinin zorunlu içerik unsurları, itiraz süreleri, yetkili merci, itiraz nedenleri, özel durumlar (hatalı merci başvurusu, usulsüz tebligat, yönetici sorumluluğu, idari para cezaları) ve güncel Yargıtay kararları ışığında ortaya çıkan pratik sonuçlar ele alınmaktadır.
Konuyla ilgili diğer makalelere ''Sosyal Güvenlik Hukuku'' başlıklı sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
İçindekiler
- 1. Yasal Çerçeve: Hangi Kanunlar Uygulanır?
- 2. Ödeme Emrinin Zorunlu Unsurları
- 3. İtiraz Süresi ve Hak Düşürücü Niteliği
- 4. İtiraz Mercii: Nereye Başvurulur?
- 5. İtiraz Nedenleri: Sınırlı Liste
- 6. Özel Durumlar ve İstisnalar
- 7. Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğu
- 8. Zamanaşımı
- 9. Ödeme Emrine İtiraz Davasının Sonuçları
- 10. Pratik Kontrol Listesi: Ödeme Emri Aldım, Ne Yapmalıyım?
- 11. Sonuç
- 12. İlgili Makaleler
1. Yasal Çerçeve: Hangi Kanunlar Uygulanır?
SGK ödeme emirleri, 6183 sayılı Kanun md. 55-58 ile 5510 sayılı Kanun md. 88 çerçevesinde düzenlenmekte olup uyuşmazlıklarda İş Mahkemeleri yetkilidir.
SGK ödeme emirlerine ilişkin hukuki zemin birden fazla kanuna dayanmaktadır:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun: Ödeme emrinin şeklini, içeriğini ve itiraz usulünü düzenleyen temel kanundur. 55. madde ödeme emrinin zorunlu unsurlarını, 58. madde ise itiraz süresini ve itiraz nedenlerini düzenlemektedir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: 88. madde, SGK alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanun'un 51., 102. ve 106. maddeleri dışındaki tüm hükümlerinin uygulanacağını öngörmekte; bu uyuşmazlıklarda yetkili yargı yerinin iş mahkemeleri olduğunu açıkça belirtmektedir.
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası – Madde 40: Anayasa'nın temel hak ve hürriyetlerin korunmasını güvence altına alan bu maddesi, devletin işlemlerinde ilgiliye hangi kanun yolları ve mercilere başvurabileceğini ve sürelerini bildirmek zorunda olduğunu hükme bağlamaktadır. Yargı kararlarında bu anayasal yükümlülük, ödeme emirlerinin geçerliliği bakımından doğrudan belirleyici bir ölçüt olarak uygulanmaktadır.
2. Ödeme Emrinin Zorunlu Unsurları
6183 sayılı Kanun'un 55. maddesi, geçerli bir ödeme emrinin içermesi zorunlu olan unsurları belirlemiştir. Bu unsurların eksikliği ya da hatalı biçimde yer alması, ödeme emrini usulsüz kılmakta ve hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaktadır.
2.1. Maddi Unsurları
Borçluya tebliğ edilen ödeme emrinde şu bilgilerin eksiksiz yer alması gerekmektedir:
- Borcun aslı ile gecikme zammı ve cezası gibi ferilerinin niteliği ve tutarı
- Borcun hangi kuruma, nereye ödeneceği
- Belirlenen süre içinde ödeme yapılmaması ya da mal bildiriminde bulunulmaması halinde borcun cebren tahsil edileceği ve mal bildirimi yapılıncaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapis yaptırımı uygulanacağı
- Gerçeğe aykırı bildirimde bulunulması durumunda hapis cezasıyla karşılaşılabileceği ihtarı
2.2. Ödeme Emrinde Kanun Yolu Gösterilmezse Süre İşler mi?
Ödeme emrinde itiraz süresi ve mercii gösterilmemişse, Anayasa md. 40 kapsamında hak arama özgürlüğü zedelenmiş sayılır ve 15 günlük süre işlemeye başlamaz; dava süresinde kabul edilir.
Anayasa'nın 40. maddesi gereği, ödeme emrinde yalnızca maddi bilgilerin yer alması yeterli değildir. Borçluya aynı zamanda şu bilgilerin de açıkça iletilmesi zorunludur:
- Başvurabilecek kanun yolu (iş mahkemesine dava)
- Başvuru süresi (15 gün)
- Yetkili merci (alacaklı birimin bulunduğu yer iş mahkemesi)
Yargı uygulamasında, itiraz yolu ve süresinin ödeme emrinde açıkça gösterilmediği hallerde ödeme emrinin usule aykırı sayıldığı ve bu durumda itiraz süresinin işlemeye başlamadığı kabul edilmektedir. Bu ilke, hak arama özgürlüğünün devlet tarafından fiilen kullanılabilir kılınması yükümlülüğünün somut bir yansımasıdır.
3. İtiraz Süresi ve Hak Düşürücü Niteliği
3.1. Yasal Süre
6183 sayılı Kanun'un 58. maddesi, ödeme emrine itiraz süresini tebliğ tarihinden itibaren başlayan bir hak düşürücü süre olarak belirlemiştir. 7061 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle yapılan değişiklik ve söz konusu değişikliğin 01.01.2018 tarihinden itibaren yürürlüğe girmesiyle birlikte bu süre 15 gündür.
3.2. İtiraz Süresi Geçirilirse Ne Olur?
15 günlük itiraz süresi hak düşürücüdür; mahkemece re'sen gözetilir. Süre geçirildikten sonra aynı konuda yeni bir menfi tespit davası açılamaz.
Bu sürenin hak düşürücü niteliği, onu olağan dava sürelerinden ayıran temel özelliktir. Hak düşürücü süre, def'i olmayıp itiraz niteliği taşıdığından mahkeme tarafından re'sen, yani tarafların bunu ileri sürmesine gerek kalmaksızın dikkate alınmaktadır. Sürenin geçirildiği tespit edildiğinde, davanın esasına girilmeksizin reddi gerekmektedir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da bu ilkeyi pek çok kararında açıkça benimsemiş; sürenin geçirilmesi halinde borçlunun aynı konuda menfi tespit ya da istirdat davası açamayacağını hükme bağlamıştır. Bu yaklaşım, 6183 sayılı Kanun'da 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesine koşut bir düzenleme bulunmamasından kaynaklanmaktadır.
3.3 Sürenin Başlangıcı
Hak düşürücü sürenin başlangıç anı, hukuki açıdan son derece kritiktir:
Usule uygun tebligat: Tebligat belgesindeki tarih esas alınır.
Usulsüz tebligat: Tebligat Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca borçlunun tebliği öğrendiği (ittıla tarihi) esas alınır. Borçlunun usulsüz tebliğden haberdar olduğunu bildirdiği tarih, tebliğ tarihi yerine geçer. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için usulsüz de olsa ortada somut bir tebligat işleminin bulunması zorunludur; tebligat hiç yapılmadan öğrenildiğinin ileri sürülmesi bu maddeye dayanak oluşturmaz.
4. İtiraz Mercii: Nereye Başvurulur?
SGK ödeme emrinin iptali için yetkili merci, alacaklı SGK biriminin bulunduğu yer iş mahkemesidir. Doğrudan dava açılır; herhangi bir ön başvuru ya da idari itiraz şartı aranmaz.
4.1 Görevli Mahkeme: İş Mahkemeleri
6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinin metni, itirazın "vergi itiraz komisyonu"na yapılacağından söz etmektedir. Ancak bu komisyonların vergi mahkemelerinin kurulmasıyla tarihe karışması ve SGK bünyesinde böyle bir birimin bulunmaması, hukuki bir boşluk yaratmıştır.
Bu boşluk, yargı içtihadı yoluyla doldurulmuştur: 5510 sayılı Kanun'un 88. maddesi, SGK alacaklarının tahsilinden doğan uyuşmazlıklarda alacaklı birimin bulunduğu yer iş mahkemesinin yetkili olduğunu açıkça öngörmektedir. Dolayısıyla 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesinde geçen "vergi itiraz komisyonu" ibaresi, SGK alacakları söz konusu olduğunda "iş mahkemesi" olarak okunmalı; "itiraz" ibaresi ise "dava" açılması biçiminde anlaşılmalıdır.
4.2 Yetkili Mahkeme
Coğrafi yetki bakımından, alacaklı SGK biriminin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir.
5. İtiraz Nedenleri: Sınırlı Liste
SGK ödeme emrine itiraz davası menfi tespit niteliğindedir ve yalnızca üç nedene dayandırılabilir: borcun bulunmaması, kısmen ödenmesi veya zamanaşımına uğraması.
5.1 Üç Sınırlı Neden
6183 sayılı Kanun'un 58. maddesi, ödeme emrine karşı açılacak davalarda ileri sürülebilecek itiraz nedenlerini sınırlı biçimde belirlemiştir. Borçlu yalnızca şu üç nedene dayanabilir:
a) Böyle Bir Borcun Bulunmadığı
Borcun hiç doğmadığı, borçlu sıfatının mevcut olmadığı ya da borcun daha önce tamamen sona erdiği iddiası bu kapsamda değerlendirilebilir.
b) Borcun Kısmen Ödendiği
Ödeme emrinde gösterilen tutarın tamamı değil, yalnızca bir bölümünün ödenmediği ileri sürülebilir. Bu durumda itiraz, ödeme emrinin yalnızca ödenen kısma isabet eden bölümünün iptali amacıyla yapılmalıdır.
c) Borcun Zamanaşımına Uğradığı
SGK prim alacaklarında zamanaşımı süresi kural olarak on yıldır. Sürenin başlangıcı, prim borcunun muaccel olduğu tarihi takip eden takvim yılı başı olarak kabul edilmektedir.
5.2 Bu Nedenlerin Dışına Çıkmak Mümkün müdür?
Yukarıda sayılan üç nedenin dışında kalan itiraz gerekçeleri (örneğin ödeme emrinin dayanağı olan borcun usulsüz hesaplandığı ya da sorumluluğun yanlış kişiye yüklendiği iddiası) bu dava türü kapsamında ileri sürülemez. Ancak bu kısıtlama, bazı özel durumlarda farklı hukuki yolların gündeme gelebileceği anlamına gelmektedir; bu durumlar ilerleyen bölümlerde ayrıca ele alınmaktadır.
6. Özel Durumlar ve İstisnalar
6.1 Hatalı Merciye Başvuru: Süre Kesilir mi?
Ödeme emrinde itiraz mercii yanlış gösterilmişse borçlunun Kuruma yaptığı tek bir başvuru süreyi keser; Kurumun ret tebliğinden itibaren dava açma süresi yeniden başlar. Ancak birden fazla Kurum başvurusu bu hakkı doğurmaz.
Bir kısım ödeme emrinde, itiraz mercii olarak iş mahkemesi yerine hatalı biçimde "vergi itiraz komisyonu" ya da doğrudan "Kurum" gösterilmektedir. Borçlunun bu yanıltıcı yönlendirme nedeniyle 15 günlük süre içinde iş mahkemesine değil de Kurum'a ya da yanlış bir mercie başvurması halinde, bu başvurunun hukuki niteliği ne olacaktır?
Yargı uygulaması bu soruya önemli bir yanıt vermiştir: Ödeme emrinde kanun yolu ve mercii yanlış gösterilmişse ya da Kurum borçlunun itirazını esastan inceleyerek sonuca bağlamışsa, Kuruma yapılan başvuru süreyi kesen bir etki doğurur. Kurumun ret kararını tebliğ etmesinden itibaren kalan ya da yeniden işlemeye başlayan dava açma süresi içinde iş mahkemesine başvurulması halinde, dava süresinde açılmış kabul edilir.
Ancak bu ilkenin bir sınırı bulunmaktadır: Hatalı merciye başvuru savunması yalnızca bir kereye mahsus geçerlidir. Borçlunun aynı ödeme emrine karşı birden fazla kez Kuruma başvurması ve her defasında dava süresinin yeniden başladığını ileri sürmesi, hem hak düşürücü sürenin amacıyla hem de dürüstlük ilkesiyle bağdaşmadığından kabul görmemektedir.
6.2 Usulsüz Tebligat Halleri
Tebligat sürecindeki usulsüzlükler, özellikle ödeme emrinin borçlunun taşındığı eski adresine gönderilmesi ya da kapıya yapıştırılması yoluyla tebliğe çalışılması gibi durumlarda sıkça gündeme gelmektedir.
Tebligat Kanunu'nun 32. maddesi, usulsüz tebligat halinde muhatabın tebliği öğrendiği tarihin, tebliğ tarihi sayılacağını hükme bağlamaktadır. Bu düzenleme, tek başına usulsüz tebligatı geçersiz kılmaz; aksine öğrenme tarihi esas alınarak sürecin devamına olanak tanır.
Bu hükümden yararlanılabilmesi için şu iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir:
- Usulsüz de olsa somut bir tebligat işleminin yapılmış olması
- Borçlunun bu tebligat işleminin yapıldığı tarihten sonraki bir anda tebliği öğrenmesi
Tebligat hiç yapılmaksızın yalnızca ödeme emrinin varlığından haberdar olunması durumunda bu madde uygulanamaz.
Yargı uygulaması bu soruya önemli bir yanıt vermiştir: Ödeme emrinde kanun yolu ve mercii yanlış gösterilmişse ya da Kurum borçlunun itirazını esastan inceleyerek sonuca bağlamışsa, Kuruma yapılan başvuru süreyi kesen bir etki doğurur. Kurumun ret kararını tebliğ etmesinden itibaren kalan ya da yeniden işlemeye başlayan dava açma süresi içinde iş mahkemesine başvurulması halinde, dava süresinde açılmış kabul edilir.
Ancak bu ilkenin bir sınırı bulunmaktadır: Hatalı merciye başvuru savunması yalnızca bir kereye mahsus geçerlidir. Borçlunun aynı ödeme emrine karşı birden fazla kez Kuruma başvurması ve her defasında dava süresinin yeniden başladığını ileri sürmesi, hem hak düşürücü sürenin amacıyla hem de dürüstlük ilkesiyle bağdaşmadığından kabul görmemektedir.
Asgari işçilik incelemesi sonucunda Kurum tarafından resen tahakkuk ettirilen prim borçlarında, doğrudan ödeme emri düzenlenmesi hukuken mümkün değildir. Bu alacaklar için öngörülen prosedür şu aşamalardan oluşmaktadır:
- Resen tahakkuk ettirilen prim borcunun işverene tebliğ edilmesi
- Tebliğden itibaren bir ay içinde Kuruma itiraz hakkı (bu itiraz takibi durdurur)
- Kurumun ret kararının tebliğinden itibaren bir ay içinde iş mahkemesine başvurma hakkı
Bu idari itiraz aşamaları tamamlanmadan düzenlenen ödeme emri, salt bu nedenle iptali gerektiren bir usul hatası içermektedir. Söz konusu süreçte iş mahkemesine açılan dava ise takibi durdurmaz; bu nedenle dava dilekçesiyle birlikte ihtiyati tedbir talep edilmesi önem taşımaktadır.
7. Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğu
7.1 Prim Borçlarından Müteselsil Sorumluluk
5510 sayılı Kanun'un 88. maddesinin 20. fıkrası, tüzel kişi işverenlerin üst düzey yöneticileri, yönetim kurulu üyeleri ve kanuni temsilcilerinin, işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu öngörmektedir. Sorumlulukta belirleyici olan iki temel ölçüt şunlardır:
Dönemsellik: Sorumluluk, kişinin görevde bulunduğu dönemde tahakkuk eden prim borçlarıyla sınırlıdır. Göreve başlamadan önceki ya da görevden ayrıldıktan sonraki dönemlere ait borçlardan sorumluluk doğmaz.
Temsil ve ilzam yetkisi: 01.07.2008 tarihinden önceki dönemler için temsil ve ilzam yetkisi aranırken, 5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesiyle birlikte anonim şirket yönetim kurulu üyeleri bakımından bu koşul ortadan kaldırılmıştır. Söz konusu kişiler temsil ve ilzam yetkisi bulunup bulunmadığına bakılmaksızın prim borçlarından sorumlu tutulmaktadır.
İstifa ve Tescil: Yöneticinin istifa beyanı şirkete ulaştığı anda hüküm ifade etmekle birlikte, üçüncü kişilere karşı sorumluluk ancak ticaret sicilinde tescil ve ilanla sona erer. Bu nedenle istifanın tescil tarihine kadar geçen dönem için sorumluluk devam edebilmektedir.
7.2 İdari Para Cezalarında Şahsilik İlkesi
Prim borçlarından farklı olarak, SGK tarafından tüzel kişi işveren adına düzenlenen idari para cezaları, cezaların şahsiliği ilkesi gereği doğrudan yöneticilerin üzerine yükletilemez. Yönetici ya da temsilci hakkında ödeme emri düzenlenebilmesi için, söz konusu idari para cezasının ilgili kişi adına ayrıca ve bağımsız biçimde tahakkuk ettirilmiş olması gerekmektedir.
7.3 İdari Para Cezalarında İtiraz Prosedürü
Şirket adına tahakkuk ettirilen idari para cezasına karşı izlenecek yol, prim borçlarından tamamen farklıdır:
- İdari para cezasının tebliğinden itibaren 15 gün içinde Kurum'a itiraz
- İtirazın reddedilmesi halinde, ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesine dava açılması
Bu prosedür tamamlanmadan idari para cezası kesinleşirse, artık iş mahkemesinde açılacak ödeme emrine itiraz davasında cezanın esasına ilişkin savunma yapılması imkânı ortadan kalkar. Böyle bir aşamada iş mahkemesinde yalnızca ödeme ya da zamanaşımı savunmasında bulunulabilir.
8. Zamanaşımı
8.1 Süre
SGK prim alacaklarında zamanaşımı süresi on yıldır. Sürenin başlangıcı, prim borcunun muaccel olduğu tarihi izleyen takvim yılının birinci günüdür.
8.2 Kesilme Halleri
6183 sayılı Kanun'un 103. maddesi, zamanaşımını kesen çeşitli haller öngörmektedir. Bu haller arasında ödeme emrinin tebliği, borcun kısmen ya da tamamen ödenmesi, icra takip işlemlerinin yapılması ve mal bildirimi sayılabilir.
8.3 Zamanaşımı Defi'nin Niteliği
Ödeme emrine itiraz davasında zamanaşımı, borçlu tarafından ileri sürülmesi gereken bir def'i niteliğindedir; mahkemece re'sen gözetilmez. Bu nedenle zamanaşımına dayanan borçlunun, bu savunmasını dava dilekçesinde ya da en geç ilk itirazını içeren yanıt dilekçesinde açıkça dile getirmesi gerekmektedir.
9. Ödeme Emrine İtiraz Davasının Sonuçları
9.1 Takibe Etkisi
Ödeme emrine itiraz davası açılması, 6183 sayılı Kanun kapsamındaki idari icra takibini kendiliğinden durdurmaz. Bu durum, ödeme emrinin İİK kapsamındaki icra takiplerinden temel bir farklılık noktasını oluşturmaktadır. Takibin durdurulabilmesi için mahkemeden ihtiyati tedbir kararı alınması zorunludur.
Bu nedenle dava dilekçesiyle birlikte, ödeme emrinin icrasının durdurulmasına yönelik bir ihtiyati tedbir talebinin de sunulması büyük önem taşımaktadır.
9.2 Davanın Reddi Halinde
Ödeme emrine itiraz davasının reddedilmesi halinde;
- Borç kesinleşir ve tahsil aşamasına geçilir.
- Borçlunun 15 gün içinde mal bildiriminde bulunması zorunlu hale gelir; bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi hapis yaptırımına yol açabilir.
- Anayasa Mahkemesi'nin 21.04.2022 tarihli ve 2021/119 E. - 2022/48 K. sayılı kararıyla 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesindeki %10 haksız çıkma zammı düzenlemesi iptal edilmiştir. Bu iptal kararının sonuçları süregelen uyuşmazlıklara da uygulanacağından, davanın reddi halinde borçlu aleyhine artık bu zamma hükmedilemez.
9.3 Davanın Kabulü Halinde
Davanın kabulü halinde ödeme emri iptal edilir ve takip durur. Mahkemece yapılan inceleme sonucunda borçlunun yalnızca bir kısmından sorumlu olduğu tespit edilirse, itirazın kısmen kabulü yoluna gidilebilir.
10. Pratik Kontrol Listesi: Ödeme Emri Aldım, Ne Yapmalıyım?
1. Tebliğ tarihini belirleyin: Tebliğ zarfını saklayın. Tebliğ usulsüzse bunu derhal kayıt altına alın.
2. 15 günlük süreyi hesaplayın: Tebliğ tarihinden itibaren 15 takvim gününü dikkate alarak son başvuru tarihini belirleyin. Tatil günleri bu hesaba dahildir; son günün resmi tatile gelmesi halinde süre bir sonraki ilk iş günü uzar.
3. Ödeme emrinin içeriğini inceleyin: Borcun kime, hangi döneme ait olduğu ve ne kadar olduğu bilgilerini kontrol edin. Ödeme emrinde itiraz yolu ve mercii gösterilip gösterilmediğini tespit edin.
4. Borcun gerçekliğini sorgulayın: Borcun tamamen yersiz olup olmadığını, kısmen ödenip ödenmediğini ya da zamanaşımına uğrayıp uğramadığını araştırın.
5. Yetkili iş mahkemesine başvurun: Alacaklı SGK biriminin bulunduğu yerdeki iş mahkemesinde dava açın.
6. İhtiyati tedbir talep edin: Dava dilekçesiyle eş zamanlı olarak ödeme emri icrasının durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir isteyin.
7. Özel prosedürleri gözden geçirin: Borç asgari işçilik incelemesinden ya da idari para cezasından kaynaklanıyorsa, o alanlara özgü itiraz prosedürlerinin işletilip işletilmediğini kontrol edin.
11. Sonuç
SGK ödeme emrine itiraz; dar süreler, sınırlı itiraz nedenleri ve özel prosedür kuralları nedeniyle son derece teknik bir hukuki alan oluşturmaktadır. 15 günlük hak düşürücü sürenin geçirilmesi, hukuki seçenekleri fiilen ortadan kaldırmakta ve borçlunun ağır mali yaptırımlarla yüzleşmesine yol açmaktadır.
Bu nedenle ödeme emriyle muhatap olan bireylerin ve kurumların derhal uzman hukuki yardım alması, itiraz süresinin ve yetkili merciin doğru belirlenmesi, gerekirse ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulması büyük önem taşımaktadır. Özellikle ödeme emrinin usul unsurları bakımından taşıdığı eksikliklerin (itiraz yolunun gösterilmemesi, usulsüz tebligat vb.) tespiti; hak düşürücü sürenin işlemediğini kanıtlamak açısından belirleyici olabilmektedir.
