...

Muhammet Çoban Hukuk & Danışmanlık

Gayrimenkul Hukuku

Gayrimenkul hukuku; ev, arsa, arazi gibi taşınmaz mallar üzerindeki mülkiyet haklarını inceleyen hukuk dalıdır. Bu alan yalnızca şahıslar arasındaki mülkiyet anlaşmazlıklarını (Özel Hukuk) değil; aynı zamanda devletin veya belediyelerin taşınmazlara müdahalesini (İdare ve İmar Hukuku) de kapsar. Bu sayfada; tapu iptal ve tescil davalarından ortaklığın giderilmesine (izale-i şüyu), hukuka aykırı imar planı değişikliklerinden kamulaştırma bedelinin tespitine kadar mülkiyet hakkınızı koruyacak hukuki rehberlerimizi inceleyebilirsiniz.

Taşınmaz mallar; barınma, tarımsal üretim, sanayi üretimi ve insan yaşamının diğer alanlarında temel teşkil eden varlıklardır. Bu yönüyle yaşamlarımızın temelinde yer almakla birlikte, yatırım aracı olarak da kullanılmaktadır. Gayrimenkul davalarında haklı olmak tek başına yetmez; tapu siciline güven ilkesi, hak düşürücü süreler, imar planı askı süreleri ve bilirkişi raporlarına itiraz gibi süreçler dikkatle değerlendirilmelidir.

1. Özel Hukuk Yönünden Gayrimenkul Uyuşmazlıkları

Şahıslar veya şirketler arasındaki mülkiyet uyuşmazlıkları doğrudan Türk Medeni Kanunu (TMK) ve Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümlerine tabidir. Asliye Hukuk ve Sulh Hukuk Mahkemelerinde görülen temel uyuşmazlıklar şunlardır:

Tapu İptal ve Tescil Davaları: Yolsuz (hukuka aykırı) tescil, ehliyetsizlik, vekalet görevinin kötüye kullanılması veya mirastan mal kaçırma (muris muvazaası) sebepleriyle hatalı tapu kayıtlarının düzeltilmesi davalarıdır.

Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu): Miras kalan veya ortak alınan ve fiilen paylaşılamayan taşınmazların mahkeme yoluyla (açık artırma ile) satılarak bedelinin paydaşlara dağıtılmasını sağlayan yasal süreçtir.

Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmeleri: Müteahhit ile arsa sahibi arasındaki sözleşmelerin hazırlanması, inşaatın eksik/ayıplı teslimi veya süresinde bitirilmemesi nedeniyle sözleşmenin feshi ve tazminat davaları.

2. İdare ve İmar Hukuku Yönünden Gayrimenkul Uyuşmazlıkları

Mülkiyet hakkı mutlak değildir; devlet kamu yararı amacıyla taşınmazınıza müdahale edebilir. Ancak bu müdahale yasalarla sınırlandırılmıştır:

Kamulaştırma (İstimlak) Davaları: Devletin yol, okul, hastane yapmak için özel mülkiyetteki taşınmaza el koyması sürecidir. Burada en önemli hukuki adım, idarenin teklif ettiği düşük bedele karşı açılacak "Kamulaştırma Bedelinin Tespiti ve Tescil" davaları ile taşınmazın gerçek piyasa değerinin alınmasıdır.

İmar Planı Değişiklikleri ve İptal Davaları: Belediyelerin yaptığı 1/1000 veya 1/5000 ölçekli imar planı revizyonlarıyla arsanızın yeşil alana, yola veya parka ayrılması (Kamulaştırmasız El Atma) durumunda, İdare Mahkemelerinde açılacak iptal ve tazminat davalarıdır.

Kentsel Dönüşüm Hukuku: Riskli yapı tespiti, yıkım kararlarına itiraz, arsa payı karşılığı yeni sözleşmelerin imzalanması ve idari para cezalarının iptali süreçlerini kapsar.

Gayrimenkul davaları, ''dilekçe yazıp bekleyelim'' mantığını affetmeyen dikkat gerektiren süreçlerdir. Hatalı açılan tapu iptal davaları, ihale aşamasında kaçırılan kıymet takdiri itirazları veya imar planlarındaki 30 günlük askı ve 60 günlük dava sürelerinin ihmali hak kayıplarına sebebiyet verebilmektedir. Sürecin başından itibaren bütün olarak detaylı olarak incelenmesi gerekir.

Temmuz 22, 2026
Türk Medeni Kanunu uyarınca taşınmaz maliklerinin komşularına zarar verebilecek her türlü taşkınlıktan kaçınma yükümlülüğünü ve bu yükümlülüğe aykırılık halinde açılacak müdahalenin önlenmesi davası sürecini sembolize eden; ahşap masa üzerinde ardı ardına devrilen domino taşlarını sağ eliyle set çekerek durduran, lacivert takım elbiseli, beyaz gömlekli ve kravatlı kurumsal bir hukuk profesyonelinin veya avukatın önden yakın çekim görünümü.

Komşuluk Hukukunda Müdahalenin Önlenmesi Davası: Şartları, Süreci ve Yargıtay Uygulaması

Müdahalenin önlenmesi davası, taşınmaz malikinin mülkiyet hakkına yönelen haksız el atmanın durdurulmasını sağlayan bir eda davasıdır. Komşuluk hukukunda bu dava, doğrudan sınır tecavüzlerinin yanında gürültü, koku, toz gibi dolaylı taşkınlıkları da kapsar. Bu içerikte davanın hukuki dayanakları, hoşgörü sınırının nasıl belirlendiği, dava şartları, görevli ve yetkili mahkeme, yargılama süreci, hükmün infazı ve Yargıtay uygulaması doğrulanmış kararlar üzerinden ele alınmaktadır.
Temmuz 22, 2026
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca apartman veya site yönetim planına, kanunun emredici hükümlerine aykırı alınan kararlara karşı açılacak kat malikleri kurulu kararının iptali davalarını sembolize eden; kurumsal bir toplantı odasında bir araya gelmiş kat maliklerinin, yöneticinin ve denetçilerin hararetli bir gündem maddesini tartıştığı, gözlüklü kır sakallı bir erkeğin el hareketleriyle itirazlarını dile getirdiği apartman genel kurul toplantısı anı.

Kat Malikleri Kurulu Kararının İptali

Kat malikleri kurulu kararının iptali, apartman ve sitelerde alınan kararların hukuki denetiminin temel yoludur. Toplantıya katılıp aykırı oy kullanan malik için bir ay, katılmayan malik için öğrenmeden itibaren bir ay ve her hâlde altı aylık hak düşürücü süre işler; yokluk ve mutlak butlan hâllerinde süre aranmaz. Bu rehberde davanın şartları, iptal sebepleri, geçersizlik dereceleri, görevli-yetkili mahkeme ve temyiz sınırı güncel Yargıtay içtihatlarıyla ele alınmaktadır.
Temmuz 22, 2026
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında ön ödemeli konut satışlarında müteahhitlerin yaptırmakla yükümlü olduğu bina tamamlama teminatlarını ve konut garanti sigortası haklarını sembolize eden; beyaz masa üzerinde "SİGORTA" yazılı ahşap harf bloklarının, küçük bir ahşap maket ev figürünün ve arkada maket evi elleriyle koruma altına alan beyaz gömlekli kurumsal bir profesyonelin önden görünümü.

Konut Garanti Sigortası ve Tüketici Hakları: Kapsam, Zorunluluklar ve Yargı Uygulaması

Konut garanti sigortası; hem konut kredisiyle birlikte sunulan kredi bağlantılı sigortaları hem de ön ödemeli konut satışlarında tüketicinin ödemelerini güvence altına alan bina tamamlama sigortasını kapsayan şemsiye bir ifadedir. Bu içerikte tüketicinin sigorta şirketini seçme hakkı, satıcının teminat sağlama zorunluluğu, kredi kuruluşunun bildirim yükümlülüğü ve uyuşmazlıklarda görevli mahkeme konuları güncel mevzuat ve yargı kararlarıyla ele alınmaktadır.
Temmuz 21, 2026
Türk Borçlar Kanunu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında topraktan veya projeden müteahhitten daire alımı süreçlerinde tüketicilerin haklarını, gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerini ve eksik/ayıplı imalat ihtilaflarını sembolize eden; arka planda gökyüzüne doğru uzanan çok katlı modern iş merkezleri ve plazaların önünde, beyaz baret ve iş kıyafetiyle eliyle ileriye doğru yön gösteren kurumsal bir inşaat mühendisi, mimar ya da proje denetçisi figürünün alt açıdan görünümü.

Müteahhitten Daire Alımı: Hukuki Riskler, Tapu Devri ve İptal Süreçleri

Müteahhitten daire alımı, yükleniciye düşecek bağımsız bölümün üçüncü kişiye devrini konu alır ve alıcıya tapuda değil, kişisel hak düzeyinde bir güvence sağlar. Bu içerik; sözleşmenin şekli, temliken tescil davasının koşulları, teslim gecikmesinde seçimlik haklar, ruhsat iptali ve yüklenicinin iflası gibi riskleri güncel yargı kararları ışığında ele almaktadır.
Temmuz 21, 2026
Türk Medeni Kanunu uyarınca paylı mülkiyete tabi taşınmazlarda bir paydaşın kendi payını üçüncü kişilere satması halinde diğer paydaşların sahip olduğu hisseli tapuda önalım hakkı müessesesini, sınır tespiti yapılan paylı araziyi ve şüfa davası hakkını sembolize eden; geniş yeşil tarım arazileri ve yanındaki yerleşim yerinin üzerinde, belirli bir parselin konum işaretçileri ve kesikli beyaz çizgilerle sınırlandırılmış havadan çekilmiş geniş açılı drone görünümü.

Hisseli Tapuda Önalım (Şufa) Hakkı

Hisseli tapuda önalım hakkı, paylı mülkiyete tâbi bir taşınmazda paydaşlardan birinin payını üçüncü kişiye satması hâlinde diğer paydaşlara bu payı öncelikle satın alma yetkisi verir. 24.12.2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanun bu alanda köklü bir değişiklik yapmış; önalım bedeli rayiç bedele bağlanmış, bildirim yapılmayan hâllerdeki hak düşürücü süre bir yıla indirilmiş ve bazı satışlar kapsam dışına çıkarılmıştır. Bu içerik, hakkın şartlarını, sürelerini, kullanılamayacağı hâlleri ve dava sürecini güncel mevzuat ve Yargıtay kararları ışığında ele almaktadır.
Temmuz 21, 2026
Türk Borçlar Kanunu ve Tapu Kanunu uyarınca taşınmazın üçüncü kişilere satılması durumunda kiracının haklarını güvence altına alan kira sözleşmesinin tapuya şerhi işlemini sembolize eden; beyaz masa üzerinde yer alan resmi kira sözleşmesi evraklarının, finansal analiz grafiklerinin, ev anahtarlarının ve üç adet küçük ahşap maket ev figürünün üstten görünümü.

Kira Sözleşmesinin Tapuya Şerhi: Şartları, Hukuki Sonuçları ve Terkini

Kira sözleşmesinin tapuya şerhi, kiracının kişisel hakkını tapu sicilinin koruması altına alarak üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir kılar. Şerhin yasal dayanağı, şerh anlaşmasının zorunluluğu, tapu müdürlüğündeki usul, taşınmazın satışı ve icra ihalesindeki etkisi, terkin sebepleri ile görevli mahkeme meselesi; Hukuk Genel Kurulu, Yargıtay 3, 12 ve 14. Hukuk Daireleri ve Uyuşmazlık Mahkemesi kararları ışığında ele alınıyor.