Boşanma davasının süresi, davanın açılmasından kararın kesinleşmesine kadar geçen süredir ve kanunda azami bir sınırı yoktur. Boşanma davası ne kadar sürer sorusunun yanıtı davanın türüne bağlıdır: anlaşmalı boşanma kural olarak tek duruşmada, çekişmeli boşanma ise ilk derecede genellikle 1-3 yıl içinde sonuçlanır; istinaf ve temyiz süreyi uzatır.
Dava açmayı düşünen eşlerin ilk sorduğu soru, sürecin ne zaman biteceğidir. Kanun bu soruya sabit bir takvim vermez. Boşanma davasının sebepleri ve süreci bakımından süreyi belirleyen etkenler eşlerin anlaşıp anlaşmaması, delil yoğunluğu, mahkemenin iş yükü ve kanun yoludur.
İki ayrım okuru en sık yanıltır. Mahkemenin karar vermesi ile kararın kesinleşmesi aynı an değildir; anlaşmalı olarak başlayan dava ise taraflardan birinin dönmesiyle çekişmeliye dönüşebilir. Bu yazıda her aşamanın süresi, dayanağı ve süreyi uzatan hatalar sırasıyla ele alınır.
İçindekiler
GösterGizle- 1. Boşanma Davası Nedir ve Hangi Mahkemede Açılır?
- 2. Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
- 3. Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
- 4. Anlaşmalı Boşanmadan Dönülürse Dava Süresi Nasıl Değişir?
- 5. Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir?
- 6. Anlaşmalı Boşanma Kararı Yıllar Sonra Tebliğ Edilirse Ne Olur?
- 7. Reddedilen Boşanma Davasından Sonra Yeni Dava İçin Ne Kadar Beklenir?
- 8. Sonuç ve Değerlendirme
- 9. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Yararlanılan Mevzuat ve Kararlar
1. Boşanma Davası Nedir ve Hangi Mahkemede Açılır?
Boşanma davasının süresi, kanunda sabit bir takvimi ya da azami sınırı bulunmayan ve davanın anlaşmalı ya da çekişmeli olmasına göre değişen süredir. Anlaşmalı boşanma kural olarak tek duruşmada sonuçlanır; çekişmeli boşanma dilekçeler, ön inceleme ve tahkikat (delil toplama) aşamalarından geçtiği için çok daha uzun sürer.
Kanunda boşanma davası için azami bir gün sayısı yoktur. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 30, hakime yargılamayı makul süre içinde yürütme görevi verir; ancak bu hüküm bir takvim değil, bir ilke koyar.
KANUN METNİ —
“(1) Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür.”
1.1. Resmi İstatistiklerin Gösterdiği Süreler
Aşağıdaki tablo, ilk derece, istinaf ve temyiz aşamaları için beklenen süreleri ve resmi istatistiklere yansıyan ortalamaları birlikte gösterir.
| Aşama | Süre | Not |
|---|---|---|
| Anlaşmalı boşanma, ilk derece | Birkaç hafta ile birkaç ay | Kural olarak tek duruşma |
| Çekişmeli boşanma, ilk derece | Genellikle 1-3 yıl | Genel gözlem; resmi istatistik değil |
| Tüm boşanma davaları, ilk derece ortalaması | 163 gün (2025) | Adalet Bakanlığı verisi [DOĞRULAMA GEREKLİ: Adalet İstatistikleri 2025, Tablo 42] |
| İstinaf, bölge adliye mahkemesi hukuk daireleri | 371 gün (2025) | Tüm hukuk dosyalarının ortalaması [DOĞRULAMA GEREKLİ: Tablo 89] |
| Temyiz, Yargıtay hukuk daireleri | 185 gün (2025) | Tüm hukuk dosyalarının ortalaması [DOĞRULAMA GEREKLİ: Tablo 95] |
Adalet İstatistikleri yöntemine göre ortalama görülme süresi, dosyanın mahkemeye gelişi ile mahkemece karara bağlanarak çıkışı arasında geçen zamanı ölçer. Bu nedenle ortalama değerler kesinleşme süresini içermez. Boşanma davalarının ortalama süresi 2020'de 199 gün iken 2025'te 163 güne gerilemiştir. Tek bir ortalama ayrıca tek tek dosyaların süresini göstermez; hızlı sonuçlanan dosyalar ile yıllarca süren dosyalar aynı ortalamada birleşir.
1.2. Süreyi Belirleyen Başlıca Etkenler
Davanın türü: Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 184 uyarınca çekişmeli boşanmada ikrar hakimi bağlamaz ve yemin teklif edilemez; bu nedenle her olgunun delille ispatı gerekir. Anlaşmalı boşanmada kusur araştırması yapılmaz.
Tebligat ve dilekçeler: Dava, cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri, ikişer haftalık süreler ve tebligat (dilekçelerin resmi olarak bildirilmesi) işlemleriyle birlikte aylar sürebilir.
Delil yoğunluğu: Tanık dinlenmesi, tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması (SED), çocuklara ilişkin uzman sosyal inceleme raporu (SİR) ve kurumlara yazılan yazıların (müzekkere) cevabı birden çok duruşmaya yol açar.
Mahkemenin iş yükü: Duruşma günleri mahkemenin iş durumuna göre verilir.
Kanun yolu: İstinaf, temyiz ve bozma sonrası yeniden yargılama süreyi yıllarla ölçülür hale getirebilir.
Tarafların iradesi: Anlaşmalı boşanmadan dönme, davayı çekişmeli yargılamaya taşır.
1.3. Durumunuza Göre Yol Haritası
Aşağıdaki liste, okurun kendi durumunu konumlandırabilmesi için hazırlanmıştır.
- Evlilik bir yılı doldurmamışsa: TMK m. 166/3'ün aradığı bir yıllık süre gerçekleşmediğinden anlaşmalı boşanma yolu açık değildir; dava çekişmeli yürür.
- Evlilik en az bir yıl sürmüşse ve eşler boşanma, mali sonuçlar ve çocuklar konusunda tam anlaşmışsa: anlaşmalı boşanma (TMK m. 166/3); bölüm 2.
- Eşlerden biri boşanmayı ya da sonuçlarını kabul etmiyorsa: çekişmeli boşanma (TMK m. 166/1-2); bölüm 3.
- Anlaşmalı karar verildikten sonra eşlerden biri anlaşmadan dönüyorsa: dava çekişmeli sürer; bölüm 4.
- Önceki boşanma davası reddedilmiş ve karar kesinleşmişse: kesinleşmeden itibaren bir yıl sonra TMK m. 166/4 yolu; bölüm 7.
2. Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Anlaşmalı boşanma davasının süresi, protokolün mahkemeye sunulmasından hakimin tarafları dinleyerek protokolü onaylamasına kadar geçen süredir. Kusur araştırması ve delil toplama yapılmadığı için dava kural olarak tek duruşmada sonuçlanır ve mahkemenin iş durumuna göre birkaç hafta ile birkaç ay arasında tamamlanır; kararın kesinleşmesi ayrıca zaman alır.
Anlaşmalı boşanmanın dayanağı TMK m. 166/3'tür; unsurların ayrıntısı anlaşmalı boşanma şartları yazısında işlenir. Süre bakımından belirleyici olan, bu unsurların duruşma gününde eksiksiz bulunmasıdır.
KANUN METNİ —
“Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır.”
— 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166/3
2.1. Anlaşmalı Boşanmanın Şartları
1. Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır; bu süre kamu düzenine ilişkindir.
2. Eşler birlikte başvurmalı ya da bir eş diğerinin davasını kabul etmelidir.
3. Hakim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir.
4. Hakim, boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulmalıdır. Hakim gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; boşanmaya, bu değişikliklerin taraflarca da kabulü halinde hükmolunur.
Evlilik bir yılı doldurmadan anlaşmalı dava açılırsa şart eksik kalır. Doktrinde bu durumda davanın derhal reddi, duruşmanın süre dolumuna ertelenmesi veya davanın çekişmeli olarak sürdürülmesi yaklaşımları savunulmaktadır.
2.2. Anlaşmalı Boşanmada Adımlar
1. Eşler, boşanmayı ve sonuçlarını düzenleyen protokolü hazırlar. Protokolde velayet, kişisel ilişki, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı kalemlerinin infaza elverişli açıklıkta yazılması gerekir; muğlak ifadeler boşanma sonrasında yeni davalara yol açar.
2. Dava dilekçesi ve protokol aile mahkemesine sunulur. Aile hukukundan doğan davalar aile mahkemesinin görev alanındadır (4787 sayılı Kanun m. 4). Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m. 168). Mahkeme duruşma günü verir.
3. Duruşmada hakim tarafları bizzat dinler. İradelerin serbestçe açıklandığına ve protokolün uygun olduğuna kanaat getirirse boşanmaya hükmeder.
4. Gerekçeli karar tebliğ edilir; kanun yolu süreleri işler ve karar kesinleşir (bölüm 5).
3. Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Çekişmeli boşanma davasının süresi, dava dilekçesinin verilmesinden dilekçeler, ön inceleme ve tahkikat aşamalarının tamamlanarak kararın verilmesine kadar geçen süredir. Uygulamada ilk derecede genellikle 1 ila 3 yıl sürer; kanun yolları ve bozma kararları çekişmeli davanın süresini yıllarca uzatabilir. 1-3 yıllık aralık resmi istatistik değil, uygulamaya ilişkin genel gözlemdir.
Eşlerin boşanmanın kendisinde veya sonuçlarında uzlaşamadığı çekişmeli boşanma davası, TMK m. 166/1-2'ye dayanır ve HMK’nın yazılı yargılama kurallarına tabidir. Sürenin uzamasının nedeni, bu kurallarda her aşamanın ayrı süre ve işlem gerektirmesidir.
KANUN METNİ —
“1. Hâkim, boşanma veya ayrılık davasının dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe, bunları ispatlanmış sayamaz. (...) 3. Tarafların bu konudaki her türlü ikrarları hâkimi bağlamaz. (...)”
— 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 184/1
3.1. Çekişmeli Boşanmanın Aşamaları
| Aşama | Dayanak | Ne Olur | Süreye Etkisi |
|---|---|---|---|
| Dilekçeler | HMK | Dava, cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ edilir | İkişer haftalık süreler ve tebligatla aylar sürebilir |
| Ön inceleme | HMK m. 137 | Dava şartları ve ilk itirazlar incelenir, uyuşmazlık konuları belirlenir | Tamamlanmadan tahkikata geçilemez |
| Tahkikat | HMK m. 143; TMK m. 184 | Tanık, SED, SİR ve kurum yazıları toplanır | Birden çok duruşmaya yayılır |
| Karar | TMK m. 184 | Hakim kanıtları serbestçe takdir ederek karar verir | Kanun yolu süreleri başlar |
Tablo, aşamaların her birinde ayrı bir bekleme payı bulunduğunu gösterir. Toplam süre bu nedenle tek bir işlemin süresine değil, aşamaların toplamına bağlıdır.
3.2. Çekişmeli Davada Süre Kaybına Yol Açan Hatalar
Tanık adreslerinin süresinde bildirilmemesi: Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023 tarihli kararına yansıyan dosyada, hakimin verdiği iki haftalık kesin süre içinde tanıkların tebliğe elverişli adresleri bildirilmemiş ve tanıklar duruşmaya getirilmemiştir. Tanıklardan vazgeçilmiş sayılmış, iddia ispatsız kalmış ve dava reddedilmiştir.
Delillerin ve gider avansının geç sunulması: Delil listesinin eksik verilmesi, tanıkların hazır edilmemesi ve gider avanslarının geç yatırılması tahkikat duruşmalarının ertelenmesine yol açar.
4. Anlaşmalı Boşanmadan Dönülürse Dava Süresi Nasıl Değişir?
Anlaşmalı boşanmadan dönme, eşlerden birinin hüküm kesinleşinceye kadar protokoldeki iradesini geri almasıdır. Dönme halinde dava çekişmeli boşanma olarak görülür; mahkeme tarafları vakıa ve delillerini bildirmeye çağırır, dilekçeler, ön inceleme ve tahkikat baştan işler ve davanın toplam süresi yıllarla ölçülebilir hale gelir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, anlaşmalı boşanma kararı kesinleşinceye kadar eşlerin protokoldeki iradesinden dönmesini engelleyen bir hüküm bulunmadığı sonucuna varmaktadır. Bu sonuç, anlaşmalı boşanma davasının her aşamada yeniden çekişmeliye dönebilmesi demektir.
“Anlaşmalı boşanma yönünde oluşan karar kesinleşinceye kadar eşlerin bu yöndeki, diğer bir ifadeyle gerek boşanmanın mali sonuçları, gerekse çocukların durumu hususunda kabul edilen düzenlemeleri kapsayan irade beyanından dönmesini engelleyici yasal bir hüküm bulunmamaktadır. Bu halde anlaşmalı boşanma davasının, “Çekişmeli boşanma (TMK md. 166/1-2)” olarak görülmesi gerekir.”
— Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 04.03.2026 tarihli, 2025/10352 E. ve 2026/2521 K. sayılı İlamı
Dönme iki yolla ortaya çıkar. Eş, duruşmada veya dilekçeyle anlaşmadan vazgeçtiğini bildirebilir ya da boşanma hükmünü kanun yoluna taşıyabilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, anlaşmalı boşanma hükmünün temyiz edilmesini, davadan açıkça feragat edilmedikçe, anlaşmalı boşanma iradesinden dönme saymıştır.
4.1. Dönme Sonrası İşleyen Süreç
1. Anlaşmalı boşanma hükmü bozulur veya istinaf aşamasında kaldırılır; dosya ilk derece mahkemesine geri gelir.
2. Mahkeme, tarafların vakıaların sıra numaralı açık özetini ve her vakıanın delillerini sunması için süre verir.
3. Dilekçeler karşılıklı verilir.
4. Ön inceleme yapılır ve tahkikata geçilir.
5. Deliller toplanır ve yeni karar verilir; bu karar yeniden kanun yoluna tabidir.
4.2. Kesin Sürenin Hak Kaybı Riski
Önemli: Çekişmeliye dönen davada mahkeme, vakıa ve delillerin bildirilmesi için kesin süre verebilir. Kesin sürenin konusu ve sonuçları tutanağa geçirilerek ihtar edilmişse, süreye uymamak davanın açılmamış sayılmasına veya esastan reddine yol açabilir.
KANUN METNİ —
“Hâkim, tayin ettiği sürenin kesin olduğuna karar verebilir. Bu takdirde hâkim, tayin ettiği kesin süreye konu olan işlemi hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıklar ve süreye uyulmamasının hukuki sonuçlarını açıkça tutanağa geçirerek ihtar eder.”
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2024 tarihli kararında, kesin süre usulüne uygun verilmeden ve dilekçeler aşaması tamamlanmadan davanın reddedilmesi bozma sebebi sayılmıştır.
4.3. Yargıtay’a Yansıyan Süre Örnekleri
| Dosya | Dava Yılı | Yargıtay İncelemesi | Yaklaşık Süre |
|---|---|---|---|
| Örnek 1 | 2010 | 2024, karar düzeltme talebinin reddi | 13 yıl |
| Örnek 2 | 2018 | 2023, onama | 4,5 yıl |
| Örnek 3 | 2019 | 2023, onama | 4 yıl |
Örnekler çok aşamalı ve istisnai dosyaları gösterir; ortalama süre değildir. Yine de anlaşmadan dönmenin süreyi hangi ölçekte uzatabileceğini ortaya koyar.
5. Boşanma Kararı Ne Zaman Kesinleşir?
Boşanma kararının kesinleşmesi, gerekçeli kararın tebliğinden sonra istinaf veya temyiz süresinin kullanılmadan geçmesi ya da tarafların kanun yolundan feragat etmesidir. Mahkemenin tek duruşmada karar vermesi davanın o anda kesinleştiği anlamına gelmez; tebliğ, kanun yolu süreleri ve kesinleşme şerhi ayrıca zaman alır.
İlk derece mahkemesinin kararı, tebliğ edildikten sonra istinaf (bölge adliye mahkemesi incelemesi) ve gerekirse temyiz (Yargıtay incelemesi) denetimine açıktır. Bozma kararı verilirse dosya yeniden görülmek üzere ilgili mahkemeye döner ve aşamalar yeniden işler.
Kanun Yolu Süreleri
| Kanun Yolu | İnceleyen Merci | Süre | Başlangıç |
|---|---|---|---|
| İstinaf | Bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi | 2 hafta (HMK m. 345) [MEVZUAT TEYİDİ GEREKLİ] | Kararın usulüne uygun tebliği |
| Temyiz | Yargıtay | 2 hafta (HMK m. 361) [MEVZUAT TEYİDİ GEREKLİ] | Bölge adliye mahkemesi kararının tebliği |
Önemli: İstinaf ve temyiz süreleri kararın usulüne uygun tebliğiyle işlemeye başlar; süre geçtikten sonra yapılan başvuru süreden reddedilir. Yargıtay uygulamasında usulsüz tebligat kanun yolu süresini başlatmaz.
Kanun yolu süresi kullanılmadan geçtiğinde veya taraflar kanun yolundan feragat ettiğinde mahkeme kesinleşme şerhi verir; boşanmanın nüfus kaydına yansıması bu şerhli karara dayanır. Feragat, kesinleşmeyi sürenin dolmasını beklemeden sağlar.
6. Anlaşmalı Boşanma Kararı Yıllar Sonra Tebliğ Edilirse Ne Olur?
Anlaşmalı boşanma kararının yıllar sonra tebliğe çıkarılması, kararın uzun süre kesinleşmeden bekletilmesidir ve içtihatta farklı sonuçlar doğurmuştur. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi bazı kararlarda uzun gecikmeyi dürüstlük kuralına aykırı bulmuş, bazı kararlarda ise tarafların iradesini ve davanın çekişmeliye dönüşmesini değerlendirmiştir; sonuç dosyanın özelliklerine göre değişir.
Anlaşmalı boşanma kararı tek duruşmada verilebilir; ancak karar tebliğe çıkarılmadıkça kanun yolu süresi işlemez ve karar kesinleşmez. Eşlerin bu arada barışıp ortak hayata dönmesi veya çocuk sahibi olması, kararın yıllar sonra tebliğe çıkarılmasını uyuşmazlık konusu hale getirmiştir.
“Anlaşmalı boşanma kararının onsekiz yıl gibi uzun bir süre geçtikten sonra tebliğe çıkarılması, Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesinde yer alan dürüstlük kuralına aykırıdır ve “hakkın kötüye kullanılması” niteliğindedir.”
— Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 28.02.2022 tarihli, 2022/12 E. ve 2022/1882 K. sayılı İlamı
Yargıtay’ın sonraki bir kararında, yaklaşık on yıl sonra tebliğe çıkarılan karar bakımından farklı bir yol izlenmiştir.
“Bu durumda Mahkemece, tarafların duruşmaya çağrılması ve beyanlarının alınması, davacıya davayı çekişmeli boşanmaya dönüştürüp dönüştürmeyeceğinin sorulması, çekişmeli hale dönmesi durumunda delillerini sunması için taraflara süre verilmesi, erkeğin sunduğu temyiz dilekçesindeki iddialardan yola çıkarak af olgusunun tartışılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden hükmün bu nedenle bozulmasına karar verilmiştir.”
— Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 18.04.2024 tarihli, 2024/2379 E. ve 2024/2637 K. sayılı İlamı
İçtihat bu nedenle tek yönlü değildir. Tarafların ortak hayata dönüp dönmediği, tebliğ gecikmesinin nedeni ve tarafların beyanları dosya bazında değerlendirilir.
7. Reddedilen Boşanma Davasından Sonra Yeni Dava İçin Ne Kadar Beklenir?
Reddedilen boşanma davasından sonra beklenecek süre, ret kararının kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıldır. TMK m. 166/4'e göre bu süre geçtiği halde, her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir.
KANUN METNİ —
“Boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl geçmesi hâlinde, her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir.”
— 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 166/4
Önceki düzenlemede bu süre üç yıldı. Anayasa Mahkemesi 2024 tarihli kararıyla üç yıllık düzenlemeyi iptal etmiş, 7532 sayılı Kanun ile süre bir yıla indirilmiştir. Anayasa Mahkemesi 2026 tarihli kararında bir yıllık süreyi Anayasa’ya aykırı bulmamıştır; karar oyçokluğuyla verilmiştir.
Önemli: Bir yıllık süre, ret kararının verildiği tarihten değil, kesinleştiği tarihten başlar. Ret kararına karşı istinaf veya temyiz yoluna gidilmişse kesinleşme bu süreçlerin sonunda gerçekleşir.
Anayasa Mahkemesi kararında aktarılan kanun gerekçesine göre ortak hayatın yeniden kurulması, eşlerin evliliğin genel hükümlerinden doğan hak ve yükümlülükleri üstlenecek şekilde bir araya gelmesi anlamına gelir. Çocuklar yüzünden veya zorunlu ya da münferit nedenlerle bir araya gelmek ortak hayatın yeniden kurulması sayılmaz.
8. Sonuç ve Değerlendirme
Boşanma davasında süreyi uzatan unsurlar çoğunlukla taraf iradesinin dava boyunca değişmesinden, tebligat gecikmelerinden ve usul sürelerinin kaçırılmasından doğar. Hak kaybı doğuran noktalar da aynı yerde toplanır: kanun yolu süreleri tebliğle başlar, kesin süreler ihtarla verilir ve reddedilen davadan sonraki bir yıllık bekleme kesinleşmeden itibaren işler.
Bu nedenle süreç, hem esas hem usul bakımından özen gerektirir. Konunun genel çerçevesi boşanma davası başlığında ele alınmaktadır.
Muhammet Çoban Hukuk & Danışmanlık
Kurucu Avukat
Bu yazı; güncel mevzuat ve yargı kararları esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
9. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Çekişmeli Başlayan Dava Anlaşmalıya Dönüşürse Süre Kısalır mı?
Çekişmeli başlayan davanın anlaşmalıya dönüşmesi, eşlerin yargılama sırasında protokol sunarak boşanma ve sonuçları üzerinde anlaşmasıdır. Yargıtay incelemesine yansıyan dosyalarda bu halde dava, TMK m. 166/3 kapsamında anlaşmalı boşanma olarak görülmüştür; hakim tarafları bizzat dinler, kusur araştırması yapılmaz ve süreç hızlanabilir. Protokolün hakimce uygun bulunması şarttır.
Anlaşmalı Boşanma Duruşmasına Eşlerden Biri Gelmezse Ne Olur?
Anlaşmalı boşanma duruşmasına katılmayan eş, hakimin tarafları bizzat dinleme şartının yerine gelmesini engeller. TMK m. 166/3 uyarınca hakim iradelerin serbestçe açıklandığına kanaat getirmeden karar veremez. Yargıtay’ın incelediği bir dosyada, davacının beyanına göre davalının duruşmaya gelmemesi ve anlaşmadan vazgeçmesi üzerine dava çekişmeli sürdürülmüştür. Duruşmada hazır bulunmak bu nedenle anlaşmalı boşanmanın şartıdır.
Hakim Protokolde Değişiklik İsterse Ne Olur?
Hakimin protokolde değişiklik yapması, çocukların ve tarafların menfaatini gözeterek mali sonuçlar veya çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun hale getirmesidir. TMK m. 166/3'e göre değişiklikler taraflarca da kabul edilirse boşanmaya hükmedilir; kabul edilmezse anlaşmalı boşanma gerçekleşmez ve dava çekişmeli yargılamaya dönüşür. Protokolün açık ve ifa edilebilir yazılması bu riski azaltır.
Yararlanılan Mevzuat ve Kararlar
Bu makale 01.11.2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
- Türk Medeni Kanunu (4721), m. 166 (4. fıkra: 14/11/2024 tarihli ve 7532 sayılı Kanun m. 13 ile değişik), m. 168, m. 184
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100), m. 30, m. 94/2, m. 137, m. 143, m. 345, m. 361
- Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun (4787), m. 4
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 04.03.2026 tarihli, 2025/10352 E. ve 2026/2521 K. sayılı İlamı
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 19.10.2021 tarihli, 2021/8338 E. ve 2021/7386 K. sayılı İlamı
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 04.11.2024 tarihli, 2024/1117 E. ve 2024/8212 K. sayılı İlamı
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 30.10.2024 tarihli, 2023/8402 E. ve 2024/7974 K. sayılı İlamı
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 21.05.2024 tarihli, 2023/4821 E. ve 2024/3673 K. sayılı İlamı
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 28.09.2023 tarihli, 2023/5027 E. ve 2023/4280 K. sayılı İlamı
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 28.02.2022 tarihli, 2022/12 E. ve 2022/1882 K. sayılı İlamı
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 18.04.2024 tarihli, 2024/2379 E. ve 2024/2637 K. sayılı İlamı
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 25.12.2023 tarihli, 2023/9257 E. ve 2023/6477 K. sayılı İlamı
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 05.07.2023 tarihli, 2023/451 E. ve 2023/3740 K. sayılı İlamı
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 15.02.2024 tarihli, 2024/859 E. ve 2024/944 K. sayılı İlamı
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 01.06.2023 tarihli, 2022/11523 E. ve 2023/2891 K. sayılı İlamı
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 29.03.2023 tarihli, 2022/10750 E. ve 2023/1391 K. sayılı İlamı
- Anayasa Mahkemesinin 12.02.2026 tarihli, E.2025/203, K.2026/39 sayılı Kararı (R.G. 17.04.2026-33227): normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr
- Anayasa Mahkemesinin 22.02.2024 tarihli, E.2023/116, K.2024/56 sayılı Kararı (2026/39 sayılı kararda yer alan atıfla)
- Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü, Adalet İstatistikleri 2025: adlisicil.adalet.gov.tr
