Tüketici hukuku, bir mal veya hizmeti ticari ya da mesleki olmayan amaçlarla edinen tüketici ile satıcı ve sağlayıcı arasındaki ilişkileri düzenleyen; sözleşme sürecinde görece güçsüz konumda bulunan tüketiciyi koruma altına alan hukuk dalıdır. Türkiye'de bu alanın temel dayanağı, 28 Mayıs 2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) ile bu Kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmeliklerdir. Uygulama alanı; ayıplı mal ve ayıplı hizmetten mesafeli satışlara, tüketici kredilerinden garanti ve satış sonrası hizmetlere, haksız sözleşme şartlarından abonelik ilişkilerine kadar geniş bir yelpazeye yayılır.
Bu kategoride; ayıplı mal, cayma hakkı, tüketici kredisi, haksız şart, garanti belgesi ve Tüketici Hakem Heyeti başvurusu gibi başlıklarda hazırlanan, güncel mevzuat ve içtihat ekseninde bilgilendirme içeren makalelere ulaşabilirsiniz.
Kısa cevap: 2026 yılında değeri 186.000 TL'nin altında kalan tüketici uyuşmazlıklarında Tüketici Hakem Heyeti görevlidir; bu tutar ve üzerindeki uyuşmazlıklarda ise Tüketici Mahkemesi yetkilidir ve mahkemeye başvurudan önce dava şartı arabuluculuk süreci işletilir.
Tüketici Hukukunda Öne Çıkan Uyuşmazlık Başlıkları
Tüketici hukuku uygulamasında en sık karşılaşılan konular ve hukuki içerik ürettiğimiz başlıca alanlar şunlardır:
- Ayıplı Mal ve Ayıplı Hizmet:
Satın alınan mal ya da hizmetin sözleşmeye veya vaat edilen niteliklere aykırı çıkması hâlinde tüketicinin başvurabileceği seçimlik haklar (sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değişim) TKHK m. 8–16 kapsamında düzenlenir. Ayıplı mala ilişkin taleplerde kural olarak iki yıllık zamanaşımı süresi geçerli olup, konutlar ve gizli ayıp hâlleri bakımından özel süreler uygulanabilir.
- Mesafeli Satış ve Cayma Hakkı:
İnternet, telefon veya diğer uzaktan iletişim araçlarıyla kurulan sözleşmelerde tüketici, kural olarak on dört gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayma hakkını kullanabilir. İş yeri dışında kurulan sözleşmeler bakımından da benzer koruma öngörülmüştür.
- Tüketici Kredileri ve Konut Finansmanı:
Tüketici kredisi sözleşmeleri, konut finansmanı sözleşmeleri, erken ödeme, cayma hakkı ile bazı masraf ve komisyonların iadesine ilişkin uyuşmazlıklar bu başlık altında ele alınır.
- Garanti Belgesi ve Satış Sonrası Hizmetler:
Garanti kapsamındaki onarım hakları, garanti süresi, azami tamir süresi ve satış sonrası servis yükümlülükleri, tüketicinin en çok başvurduğu alanlardandır.
- Haksız Şartlar ve Abonelik Sözleşmeleri:
Tüketici aleyhine dengesizlik yaratan haksız sözleşme şartlarının geçersizliği ile elektrik, doğal gaz, internet gibi sürekli edim içeren abonelik ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklar bu kapsamdadır.
- Taksitli Satış, Devre Tatil ve Paket Tur:
Taksitle satış sözleşmeleri, devre tatil ve uzun süreli tatil hizmeti sözleşmeleri ile paket tur sözleşmelerinden kaynaklanan hak ve yükümlülükler ayrı düzenlemelere tabidir.
Uyuşmazlıklar Nereye Taşınır? Tüketici Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemesi
Tüketici uyuşmazlıklarında görevli mercii belirleyen temel ölçüt, uyuşmazlığın parasal değeridir. Görevli mercii tayin edilirken uyuşmazlığın doğduğu tarih değil, başvurunun yapıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır. Bu sınır her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir; 2026 yılına ilişkin sınır, 23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğ ile 186.000 TL olarak belirlenmiştir.
| Ölçüt | Tüketici Hakem Heyeti | Tüketici Mahkemesi |
| Görev sınırı (2026) | 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklar | 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar |
| Başvuru şekli | Yazılı veya e-Devlet / TÜBİS üzerinden; masrafsız | Dava dilekçesi ile; yargılama giderlerine tabi |
| Ön şart | Ayrı bir ön şart aranmaz | Kural olarak dava şartı arabuluculuk |
| Yetkili yer | Tüketicinin yerleşim yeri veya işlemin yapıldığı yer | Tüketicinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir |
| Kararın niteliği | Taraflar için bağlayıcı; süresi içinde mahkemeye itiraz edilebilir | Kesinleşince icra edilebilir mahkeme kararı |
Not: Parasal sınırlar her yıl Ocak ayında güncellendiğinden, başvuru öncesinde ilgili yıla ait güncel tutarın teyit edilmesi önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tüketici Hakem Heyetine başvuru ücretli midir?
Tüketici Hakem Heyetine yapılan başvurular ve heyet incelemesi tüketici için ücretsizdir; başvuru yazılı olarak ya da e-Devlet üzerinden yapılabilir.
Hakem heyeti kararına katılmıyorum, ne yapabilirim?
Taraflar, kararın tebliğinden itibaren yasal süre içinde Tüketici Mahkemesine itiraz edebilir. Heyet kararlarına karşı açılan itiraz davalarında arabuluculuk şartı aranmaz.
İnternetten aldığım üründe cayma hakkım var mı?
Mesafeli sözleşmelerde tüketici, kural olarak teslimden itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeksizin cayma hakkını kullanabilir. Bazı ürün ve hizmet türleri için istisnalar bulunur.
Ayıplı üründe hangi haklara sahibim?
Tüketici; sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değişim seçimlik haklarından birini kullanabilir. Talep, malın türüne göre öngörülen zamanaşımı süresi içinde ileri sürülmelidir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş ya da vekâlet ilişkisi niteliği taşımaz. Tüketici uyuşmazlıkları somut olayın koşullarına ve güncel mevzuata göre değişebildiğinden, hak kaybı yaşanmaması için sürecin ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi ve gerektiğinde bir avukattan destek alınması yerinde olur.
