🔍 Bu Makalede Ne Bulacaksınız?
✓ İdari işlemin tanımı ve hangi işlemlerin iptal davasına konu edilebileceği
✓ Yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları bakımından iptal sebepleri
✓ Dava açma süresi, idareye başvuru ve zımni ret hesabının doğru yapılması
✓ Yürütmenin durdurulması kararının kanuni şartları
✓ 7589 sayılı Kanun ile 31.07.2026 tarihinde değişen istinaf ve temyiz rejimi
✓ İptal kararının geriye yürümesi ve idarenin uygulama yükümlülüğü
İdari işlemin iptali davası, idarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı iradesiyle tesis ettiği kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlemin; yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle geçmişe etkili biçimde ortadan kaldırılması istemiyle açılan idari dava türüdür. Kısa yanıt şudur: dava, kural olarak işlemin yazılı bildiriminden itibaren 60 gün içinde, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır; vergi uyuşmazlıklarında bu süre 30 gündür. Dava açılması işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmadığından, dilekçede ayrıca yürütmenin durdurulması talep edilmelidir.
Uygulamada davaların önemli bir kısmı esasa girilmeden reddedilmektedir. Bunun iki temel nedeni vardır: dava konusu edilen metnin icrai nitelik taşımaması ve sürenin kaçırılmış olması. Aşağıdaki bölümlerde her iki eşik, güncel Danıştay kararları ve 2026 yılında yürürlüğe giren kanun değişiklikleri çerçevesinde ayrıntılı olarak incelenmektedir.
Konuyla ilgili diğer makalelere ''İdare Hukuku'' başlıklı sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
İçindekiler
- 1. İdari İşlem Nedir ve Hangi İşlemler İptal Davasına Konu Edilir?
- 2. İptal Sebepleri: İdari İşlemin Beş Unsuru
- 3. Dava Ehliyeti ve Dilekçe Usulü
- 4. Süreler: 60 Gün, İdareye Başvuru ve Zımni Ret
- 5. Yürütmenin Durdurulması
- 6. Kanun Yolları: 7589 Sayılı Kanun ile Gelen Yeni Rejim
- 7. İptal Kararının Sonuçları ve İdarenin Yükümlülüğü
- 8. Sonuç ve Değerlendirme
- 9. İlgili Makaleler
1. İdari İşlem Nedir ve Hangi İşlemler İptal Davasına Konu Edilir?
İdari işlem, idarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı irade açıklamasıyla tesis ettiği, hukuk düzeninde değişiklik yaratan ve ilgililerin hukukunu etkileyen işlemdir. İptal davasına yalnızca kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemler konu edilebilir; hazırlık işlemleri, iç düzen işlemleri ve bilgi verme yazıları dava konusu yapılamaz.
Bir metnin başlığının karar veya yazı olması belirleyici değildir. Belirleyici olan, o metnin idarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı biçimde hukuki sonuç doğurup doğurmadığıdır. Danıştay bu ölçütü istikrarlı biçimde uygulamaktadır.
"İptal davasına konu olabilecek idari işlemlerin, idarenin kamu kudretine dayanarak, yetkili organları tarafından sonuçlandırdığı kesin ve uygulanabilir ve bu haliyle kişilerin menfaatlerini etkileyebilecek nitelikte ve idarece kendiliğinden ya da istem üzerine tesis edilen işlemler olduğu idare hukukunun yerleşmiş ilkelerindendir."
— Danıştay 9. Dairesinin 27.10.2022 tarihli, 2021/2230 E. ve 2022/5190 K. sayılı İlamı
1.1. İcrai Nitelik Taşımayan Metinler
Aynı kararda, davacının gelecekteki vergi yılları için muafiyet tanınması yönündeki talebinin reddi bakımından ortada dava edilebilir bir işlemin bulunmadığı, mahkemenin idarenin yerine geçerek işlem tesis edemeyeceği belirtilerek bu kısım yönünden esasın incelenmesine olanak görülmemiştir (karardan aktarılarak özetlenmiştir).
Benzer şekilde, ilgiliye yersiz ödendiği belirtilen tutarın iadesi için gönderilen ve herhangi bir kamu gücü yaptırımı içermeyen yazının, ödemeye çağrı ve bildirim mahiyetinde olduğu, bu tür metinlere karşı yapılan başvurunun reddedilmesinin de metni dava edilebilir hale getirmediği değerlendirilmiştir (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E: 2022/3625, K: 2023/488, T: 15.03.2023 dosyasındaki inceleme çerçevesinde özetlenmiştir).
1.2. Ön İşlem ve Görev Sorunu
Sonucu itibarıyla tapu kaydında değişiklik doğuracak bir başvurunun reddi dahi, hak sahipliği şartlarının tespitine yönelik olduğu ölçüde idari nitelikte bir ön işlem olarak nitelendirilebilmektedir. Danıştay 8. Dairesi, 6292 sayılı Kanun kapsamındaki iade talebinin reddine ilişkin işlemin idari işlem niteliğini taşıdığını kabul etmiş; ancak aynı kök taşınmaz bakımından daha önce çıkan görev uyuşmazlığı nedeniyle somut olayda adli yargının görevli olduğu sonucuna varmıştır (E: 2019/7906, K: 2021/248, T: 21.01.2021, karardan aktarılarak özetlenmiştir). Bu nedenle dava açılmadan önce görevli yargı kolunun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
2. İptal Sebepleri: İdari İşlemin Beş Unsuru
İptal sebepleri, 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde yetki, şekil, sebep, konu ve maksat olarak beş başlık altında sayılmıştır. Mahkeme yalnızca hukuka uygunluk denetimi yapar; yerindelik denetimi yapamaz. Bu unsurlardan yalnızca birindeki sakatlık dahi işlemin iptali için yeterlidir.
📜 KANUN METNİ —
"İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları"
— 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m. 2/1-a
Danıştay 4. Dairesi, hukuka uygunluk denetiminin maddede belirtilen sıra izlenerek yapılması gerektiğinde duraksama bulunmadığını vurgulamıştır. Aynı kararda, işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddi işlemi bakımından, zabıta müdürünün belediye başkanı tarafından usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş olması karşısında yetki yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır (E: 2025/2394, K: 2025/3506, T: 29.05.2025, karardan aktarılarak özetlenmiştir).
2.1. Yetki Unsuru: Yetki Devri ile İmza Devri Ayrımı
Yetki kamu düzenindendir, dar yorumlanır ve sakatlığı kural olarak sonradan giderilemez. Uygulamada en sık karışan iki kurum yetki devri ile imza devridir. Yetki devrinde karar alma yetkisi devralan makama geçer; imza devrinde ise karar alma yetkisi devreden makamda kalır ve yalnızca imzalama yetkisi kullanılır. Bu ayrım, özellikle belediye encümenine ait ceza verme yetkisinin başkanlık makamınca kullanılıp kullanılamayacağı tartışmasında belirleyicidir. Danıştay 6. Dairesinin bir kararına ekli karşı oy yazısında, 5393 sayılı Kanun'un 34. maddesi uyarınca kanunlarda öngörülen cezaları verme görevinin encümene ait olduğu, bu yetkinin yürütme organı sıfatıyla belediye başkanınca kullanılamayacağı görüşü ayrıntılı biçimde savunulmuştur (E: 2021/9642, K: 2022/7393, T: 23.06.2022, azlık görüşünden aktarılarak özetlenmiştir).
2.2. Sebep Unsuru ve Dayanak Düzenlemenin İptali
Bireysel işlemin dayanağını oluşturan düzenleyici işlem hükmünün yargı kararıyla iptal edilmesi, o hükme dayanılarak tesis edilen bireysel işlemi de sakatlar. Danıştay 12. Dairesi, sözlü sınavın konu ve ağırlıklarını düzenleyen yönetmelik maddesinin iptal edilmiş olması karşısında, iptal edilen hükme göre yapılan sınav sonucunda adayın başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığına karar vermiştir (E: 2019/6982, K: 2022/4318, T: 29.06.2022, karardan aktarılarak özetlenmiştir).
| Unsur | Tipik Hukuka Aykırılık Örneği | Uygulamadaki Sonuç |
|---|---|---|
| Yetki | Encümen yetkisindeki cezanın başka bir makamca verilmesi, usulsüz yetki devri | Kural olarak sonradan giderilemez, iptal |
| Şekil ve usul | Gerekçesizlik, savunma alınmaması, usulsüz tebligat | Esasa etkili ise iptal |
| Sebep | Maddi vakıanın gerçeğe aykırı olması, dayanak hükmün iptal edilmiş olması | İptal |
| Konu | Kanunun öngörmediği yaptırım, ölçüsüz sonuç | İptal |
| Maksat | Kamu yararı dışında saik, yargı kararını etkisiz bırakma amacı | İptal |
3. Dava Ehliyeti ve Dilekçe Usulü
İptal davası, menfaati ihlal edilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından açılır. Menfaatin kişisel, meşru ve güncel olması aranır. Dilekçede iptali istenen işlemin tarih ve sayısı tereddüde yer bırakmayacak biçimde gösterilmelidir; aksi halde dilekçe reddedilir ve 30 gün içinde yenilenmesi gerekir.
İzmir Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, dava konusu işlemin belirlenememesi halinde uyuşmazlığın çözümlenmesinin mümkün olmadığını vurgulamıştır.
"İptal davalarının konusu idari işlemlerdir. Bu nedenle, bu tür davalar açılırken dava dilekçesinde dava konusu (iptali istenen) işlemin veya işlemlerin herhangi bir tereddüde yer vermeyecek şekilde tarih ve sayısı belirtilerek açıkça gösterilmesi ve bu işlemin iptalinin istenilmesi gerekir."
— İzmir Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 12.02.2020 tarihli, 2019/1014 E. ve 2020/80 K. sayılı İlamı
Aynı ilke düzenleyici işlemler bakımından da geçerlidir. Danıştay 8. Dairesi, bir yönetmeliğin "ilgili bölümlerinin" iptali istemiyle açılan davada, hangi madde, fıkra veya bentlerin iptalinin istendiğinin tek tek gösterilmemesi ve idari eylem ve işlem niteliğinde karar verilmesi sonucunu doğuracak taleplere yer verilmesi nedeniyle dilekçenin reddine karar vermiştir (E: 2022/6722, K: 2022/6282, T: 04.11.2022, karardan aktarılarak özetlenmiştir).
4. Süreler: 60 Gün, İdareye Başvuru ve Zımni Ret
Dava açma süresi, özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde 60, vergi mahkemelerinde 30 gündür. İdareye yapılan başvuruda idare 60 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. Süre hak düşürücüdür ve resen dikkate alınır.
📜 KANUN METNİ —
"Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür."
— 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m. 7/1
4.1. Uygulamada En Sık Yapılan Hata: Zımni Ret Süresi
Uygulamada idareye yapılan başvurudan sonra beklenmesi gereken sürenin 30 gün olduğu yönünde yaygın bir yanılgı bulunmaktadır. Kanun metni bu yönde değildir: hem işlem veya eylem yapılması istemiyle yapılan başvurularda (m. 10) hem de işlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi istemiyle üst makama yapılan başvurularda (m. 11) zımni ret süresi altmış gündür.
📜 KANUN METNİ —
"İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır."
Buradaki kritik nokta, m. 11 başvurusunun süreyi durdurması, sıfırlamaması ve başvuruya kadar geçen sürenin hesaba katılmasıdır. Örneğin işlemin tebliğinden 40 gün sonra üst makama başvuran ilgilinin, zımni ret üzerine kalan süresi 60 gün değil, 20 gündür.
4.2. Düzenleyici İşlemlerde Sürenin Başlangıcı
📜 KANUN METNİ —
"İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz."
— 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m. 7/4
Danıştay 12. Dairesi, dava konusu yönetmelik hükmünün Mart 2012 tarihli Tebliğler Dergisinde yayımlandığı, davanın ise 2013 yılında açıldığı olayda, düzenlemenin dava konusu bireysel işlemin dayanağı olmadığı da saptanarak, 60 günlük sürenin geçirilmiş olması nedeniyle bu kısım yönünden davayı süre aşımından reddetmiştir (E: 2022/918, K: 2022/5623, T: 17.11.2022, karardan aktarılarak özetlenmiştir).
| İşlem veya Aşama | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| İdare mahkemesinde dava açma | 60 gün | İYUK m. 7/1 |
| Vergi mahkemesinde dava açma | 30 gün | İYUK m. 7/1 |
| Düzenleyici işlemde sürenin başlangıcı | İlan tarihini izleyen gün | İYUK m. 7/4 |
| İşlem veya eylem yapılması istemli başvuruda zımni ret | 60 gün | İYUK m. 10 |
| Üst makama başvuruda zımni ret | 60 gün | İYUK m. 11 |
| Dilekçe reddi üzerine yenileme | 30 gün | İYUK m. 15/1-d |
| Yürütmenin durdurulması kararına itiraz | 7 gün | İYUK m. 27 |
| İstinaf ve temyiz başvurusu | 30 gün | İYUK m. 45, m. 46 |
| İdarenin yargı kararını uygulaması | En geç 30 gün | İYUK m. 28/1 |
5. Yürütmenin Durdurulması
Yürütmenin durdurulması, iptal davası sonuçlanıncaya kadar idari işlemin uygulanmasını askıya alan geçici koruma tedbiridir. Karar verilebilmesi için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Dava açılması tek başına yürütmeyi durdurmaz.
📜 KANUN METNİ —
"Danıştay veya idari mahkemeler, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, davalı idarenin savunması alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebilirler."
— 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m. 27/2
Yıkım, ihraç, ruhsat iptali, sınır dışı etme gibi uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde bu talebin dilekçede açıkça yer alması belirleyicidir. Anayasa'nın 125. maddesi de aynı iki şartı anayasal düzeyde güvenceye almış, buna karşılık yargı yetkisinin hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamayacağını hükme bağlamıştır.
6. Kanun Yolları: 7589 Sayılı Kanun ile Gelen Yeni Rejim
16.07.2026 kabul tarihli ve 7589 sayılı Kanun, 31.07.2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak idari yargıda kanun yolu rejimini değiştirmiştir. Tek hakimle görülecek davaların parasal sınırı 486.000 TL'ye yükseltilmiş, bölge idare mahkemesinin kaldırma yetkisi sınırlandırılmış ve kaldırma üzerine yeniden verilen kararlara karşı yeni bir temyiz imkanı tanınmıştır.
6.1. Tek Hakim Kapsamının Genişlemesi
7589 sayılı Kanun'un 4. maddesiyle 2576 sayılı Kanun'un 7. maddesi yeniden yazılmıştır. Buna göre düzenleyici işlemlere karşı açılanlar hariç olmak üzere, konusu dört yüz seksen altı bin Türk lirasını aşmayan iptal ve tam yargı davaları tek hakimle görülür. Ayrıca uyarma cezasına karşı açılan davalar, kamu görevlilerinin geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemlerine karşı açılan davalar ile uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucu doğuranlar hariç öğrenci disiplin cezalarına ilişkin davalar tek hakim kapsamına alınmıştır. Bu değişiklik, yürürlük tarihinden sonra açılan davalar bakımından uygulanır.
6.2. Bölge İdare Mahkemesinin Kaldırma Yetkisinin Sınırlandırılması
Kanun'un 5. maddesiyle değiştirilen İYUK m. 45/5 uyarınca bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını yalnızca maddede sayılan hallerde kaldırarak dosyayı mahkemesine gönderebilir. Bu haller arasında görevsiz veya yetkisiz mahkemece bakılmış olması, dilekçe reddi kararı verilmesi gerekirken esas hakkında karar verilmesi, eksik veya yanlış hasımla karar verilmesi, talep hakkında karar verilmemesi, keşif veya bilirkişi incelemesi ile duruşma yapılmadan karar verilmesi sayılmıştır. Keşif, bilirkişi ve duruşma eksikliklerini bölge idare mahkemesinin kendisi giderebileceği de düzenlenmiştir. Fıkrada sayılanlar dışında kaldırma ve gönderme kararı verilemez.
6.3. Kaldırma Üzerine Yeniden Verilen Kararlarda Temyiz
📜 KANUN METNİ —
"Birinci fıkra kapsamında olmayan davalarda bölge idare mahkemesinin istinaf kanun yolu incelemesinde ilk derece mahkemesi kararını kaldırması üzerine yeniden verdiği kararlar, tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebilir."
— 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m. 46/2 - 7589 sayılı Kanun, m. 6
Aynı fıkra, kaldırma üzerine yeniden karar verilmiş olsa dahi temyiz yolunun kapalı olduğu halleri de saymıştır: idare ve vergi mahkemelerinde tek hakimle görülen davalar, 4081 sayılı Kanun ile 3091 sayılı Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan davalar, 6458 sayılı Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan davalar, yeniden verilen karar ile ilk derece kararı arasındaki farkın istinaf parasal sınırını geçmediği kararlar ve yalnızca vekalet ücreti ile yargılama giderine ilişkin kararlar. Geçiş hükmü uyarınca bu değişiklikler, yürürlük tarihinden sonra bölge idare mahkemelerince verilen kararlar hakkında uygulanır.
| Konu | Değişiklik Öncesi | 31.07.2026 Sonrası |
|---|---|---|
| Tek hakim parasal sınırı | Kanun metnindeki eski tutar üzerinden yeniden değerleme | 486.000 TL |
| Tek hakim kapsamı | Dar | Uyarma cezası, yolluk, lojman, izin, geçici görevlendirme ve belirli öğrenci disiplin davaları eklendi |
| Bölge idare mahkemesinin kaldırma yetkisi | Daha geniş uygulama | m. 45/5'te sayılan hallerle sınırlı |
| Kaldırma üzerine yeniden verilen karar | Katalog dışında temyiz kapalı | Kural olarak 30 gün içinde temyiz açık |
| Temyiz dışı bırakılan haller | Katalog esaslı | Tek hakim davaları, 4081, 3091 ve 6458 sayılı Kanun davaları, fark sınırı altındakiler, sadece vekalet ücreti ve yargılama gideri |
| Uygulama zamanı | Genel hükümler | Yürürlük tarihinden sonra verilen bölge idare mahkemesi kararları |
Parasal sınırlar İYUK ek 1. madde uyarınca her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır ve bin liranın altındaki kısımlar dikkate alınmaz. 2026 yılı için idari yargıda istinaf kesinlik sınırı 55.000 TL, temyiz sınırı ise 1.660.000 TL olarak uygulanmaktadır. Kanun yolu incelemesinde hangi tarihteki sınırın esas alınacağı ayrıca değerlendirilmelidir.
7. İptal Kararının Sonuçları ve İdarenin Yükümlülüğü
İptal kararı, işlemi tesis edildiği tarihten itibaren geçmişe etkili olarak ortadan kaldırır. İdare, kararın icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etmek zorundadır ve bu süre kararın tebliğinden itibaren otuz günü geçemez. Kararı etkisiz bırakmaya yönelik yeni işlemler hukuka aykırıdır.
📜 KANUN METNİ —
"Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez."
— 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m. 28/2
Danıştay 2. Dairesi, iptal kararı üzerine göreve iade edilen kamu görevlisinin kısa süre sonra önceki atama işlemine gerekçe gösterilen aynı nedenlerle yeniden görevden alınmasını, lehe sonuçlanan yargı kararını etkisiz bırakma amacı taşıması nedeniyle hukuka aykırı bulmuştur (E: 2021/14546, K: 2022/1036, T: 07.03.2022, karardan aktarılarak özetlenmiştir). Bu içtihat, maksat unsuru denetiminin somut ölçütünü göstermesi bakımından önemlidir.
Düzenleyici işlemlerin iptalinde ise Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, kararın doğuracağı sonuçların da gözetilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
"Hukuka aykırılığı yargı kararı ile saptanan bazı düzenleyici işlemlerin iptalinin kaosa ve kamu zararına yol açabileceği, kamu vicdanını yaralayabileceği, haksız sonuçlara ve hukuki belirsizliklere neden olabileceği bilinmektedir."
— Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24.03.2025 tarihli, 2024/1916 E. ve 2025/681 K. sayılı İlamı
Anılan kararda Kurul, uzun süredir uygulanan ve sonradan aynı içerikle yeniden düzenlenen bir yönetmelik bakımından hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri ile üstün kamu yararını gözeterek Daire kararını bozmuştur. İptal edilen işlem nedeniyle zarara uğrayanlar ise ayrıca tam yargı davası yoluyla tazminat talep edebilirler.
8. Sonuç ve Değerlendirme
İdari işlemin iptali davasında sonucu belirleyen unsurlar çoğu zaman esasa değil, usule ilişkindir. Dava konusu metnin kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelik taşıyıp taşımadığı, dilekçede işlemin tarih ve sayısının açıkça gösterilip gösterilmediği, sürenin hangi tarihte başladığı ve idareye başvurunun süreyi durdurma etkisinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı, dosyanın esasa girilmeden reddedilmesini önleyen kritik eşiklerdir. Özellikle zımni ret süresinin altmış gün olduğu ve başvuruya kadar geçen sürenin hesaba katıldığı hususu, hak kaybının en sık yaşandığı noktadır.
7589 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeler, birçok uyuşmazlıkta bölge idare mahkemesini fiilen son derece mercii haline getirmekte, buna karşılık kaldırma üzerine yeniden verilen kararlar bakımından sınırlı bir temyiz imkanı tanımaktadır. Bu tablo, istinaf dilekçesinin dosyanın son kapsamlı savunma imkanı olarak hazırlanmasını gerektirir. Yıkım, ihraç, ruhsat iptali gibi uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerde ise yürütmenin durdurulması talebinin gerekçelendirilmesi, geri dönülmesi güç zararların önlenmesi bakımından belirleyicidir. Sürecin, işlemin tebliğ tarihinden itibaren dosya bazında değerlendirilmesi ve delillerin başvuru aşamasında toplanması önerilir.
¹ Kemal GÖZLER, İdare Hukuku Dersleri, syf. 310, Ekin, 2017.
² GÜNDAY, İdari Yargılama Hukuku, syf. 128, Turhan, 3. Baskı, Ankara, 2024
