Bu Makaleden Ne Öğreneceksiniz?
Cayma Hakkının Kapsamı ➔ Süre ve Başlangıcı ➔ Bildirim Usulü ➔ İade ve Masraflar ➔ İstisnalar ➔ Başvuru Yolları
Mesafeli satışta cayma hakkı, tüketicinin internet, telefon, katalog veya benzeri uzaktan iletişim araçlarıyla kurduğu sözleşmeden on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin tek taraflı olarak dönmesini sağlayan emredici nitelikte bir haktır. Hakkın temelinde, tüketicinin malı satın alma anında fiilen inceleyememesinden doğan bilgi eşitsizliğinin giderilmesi düşüncesi yatar.
Cayma süresi kural olarak on dört gündür; ancak satıcı, sağlayıcı veya aracı hizmet sağlayıcı bu konuda gerektiği gibi bilgilendirme yapmamışsa süre, on dört günlük sürenin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer. Cayma bildirimi üzerine satıcı, teslimat masrafları da dâhil olmak üzere tahsil ettiği tüm ödemeleri on dört gün içinde iade etmekle yükümlüdür.
1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe giren değişikliklerle birlikte iki nokta belirleyici biçimde değişmiştir: cayma hâlinde iade masrafları kural olarak tüketiciye yüklenemez ve cep telefonu, akıllı saat, tablet ile bilgisayarlara ilişkin istisna yürürlükten kaldırılmıştır. Aşağıdaki bölümlerde bu çerçeve, mevzuat metinleri ve yargı kararlarıyla birlikte ele alınmaktadır. Konuyla ilgili diğer makalelere ''Tüketici Hukuku'' başlıklı sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
İçindekiler
- 1. Mesafeli Satışta Cayma Hakkı Nedir?
- 2. Cayma Süresi Ne Kadardır ve Ne Zaman Başlar?
- 3. Eksik Bilgilendirme Cayma Süresini Neden 1 Yıl Uzatır?
- 4. Cayma Hakkı Nasıl Kullanılır? Bildirim Usulü
- 5. Cayma Sonrası İade: Bedel ve Kargo Masrafları (1 Ocak 2026)
- 6. Cayma Hakkının İstisnaları ve 2026'da Değişen Tablo
- 7. Mutat Kullanım Sınırı ve Değer Kaybı Sorumluluğu
- 8. Pazaryerlerinin Müteselsil Sorumluluğu
- 9. Uyuşmazlık Halinde Başvuru Yolları
- 10. Sonuç ve Değerlendirme
- 11. İlgili Makaleler
1. Mesafeli Satışta Cayma Hakkı Nedir?
Cayma hakkı, mesafeli sözleşme kuran tüketicinin on dört gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden dönmesini sağlayan haktır. Hak, 6502 sayılı Kanun'un 48. maddesi ile Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nde düzenlenmiştir. Tüketici, hakkını kullanmak için satıcıya herhangi bir sebep bildirmek zorunda değildir.
Cayma hakkı, tüketicinin sözleşmeyi kurarken malı fiziksel olarak inceleyememesinin doğurduğu dengesizliği gidermeye yöneliktir. Bu nedenle hak, tarafların serbestçe kaldırabileceği bir sözleşme hükmü değil, kamu düzenine ilişkin emredici bir düzenlemedir.
Uygulamada tüketicinin cayma hakkını kullanması ile ayıplı mal hükümlerine dayanması birbirinden ayrılmalıdır. Cayma hakkı sebep gerektirmez ve süreye bağlıdır; ayıp hükümleri ise malın sözleşmeye aykırılığını gerektirir ve farklı zamanaşımı rejimine tabidir.
1.1. Hangi Sözleşmeler Mesafeli Sözleşme Sayılır?
Mesafeli sözleşme, satıcı veya sağlayıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlığı olmaksızın, uzaktan iletişim araçları kullanılarak kurulan sözleşmedir. İnternet siteleri, mobil uygulamalar, pazaryeri platformları, telefonla satış ve televizyon üzerinden pazarlama bu kapsamdadır.
Buna karşılık mağazada malı bizzat görerek yapılan alışveriş mesafeli sözleşme sayılmaz; bu durumda on dört günlük cayma hakkı uygulanmaz. Yönetmelik ayrıca finansal hizmetler, paket turlar, konut kiralama, devre tatil ve taşınmaz devri gibi bazı sözleşmeleri kapsam dışında bırakmıştır.
1.2. Cayma Hakkının Emredici Niteliği
Cayma hakkını tümüyle ortadan kaldıran, süresini yasal sürenin altına indiren veya "kampanyalı üründe iade yoktur" gibi kayıtlarla kullanımını engelleyen sözleşme hükümleri tüketici aleyhine olduğu ölçüde geçersizdir. Bu tür kayıtlar, aynı zamanda idari yaptırım riski doğurur.
📜 KANUN METNİ —
"Tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin bu süre içinde satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir. Satıcı veya sağlayıcı, cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür. Tüketici, cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmezse, cayma hakkını kullanmak için on dört günlük süreyle bağlı değildir. Her hâlükârda bu süre cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer. Tüketici, cayma hakkı süresi içinde malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir."
2. Cayma Süresi Ne Kadardır ve Ne Zaman Başlar?
Cayma süresi on dört gündür. Hizmet ifasına ilişkin sözleşmelerde süre sözleşmenin kurulduğu gün, mal teslimine ilişkin sözleşmelerde ise tüketicinin veya belirlediği üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Tüketici, sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar geçen sürede de cayma hakkını kullanabilir.
2.1. Mal Teslimi ve Hizmet İfasında Başlangıç Anı
Malın satıcı tarafından kargo firmasına teslimi, tüketiciye yapılan teslim sayılmaz. Bu nedenle süre, kargonun çıkış tarihinden değil, malın fiilen tüketiciye ulaştığı tarihten işlemeye başlar. Mal teslimi ile hizmet ifasının birlikte yapıldığı sözleşmelerde mal teslimine ilişkin hükümler uygulanır.
2.2. Parçalı ve Düzenli Teslimatlarda Sürenin Hesabı
Tek siparişin ayrı ayrı teslim edildiği hâllerde süre son malın, birden fazla parçadan oluşan mallarda son parçanın teslim alındığı gün başlar. Belirli bir süre boyunca düzenli teslimat yapılan sözleşmelerde ise ilk malın teslim alındığı gün esas alınır.
📜 YÖNETMELİK METNİ —
"Cayma hakkı süresi, hizmet ifasına ilişkin sözleşmelerde sözleşmenin kurulduğu gün; mal teslimine ilişkin sözleşmelerde ise tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Ancak tüketici, sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar olan süre içinde de cayma hakkını kullanabilir."
— Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 9/2
| Sözleşme Türü | Sürenin Başladığı Gün | Dayanak |
|---|---|---|
| Hizmet ifasına ilişkin sözleşme | Sözleşmenin kurulduğu gün | MSY m. 9/2 |
| Mal teslimine ilişkin sözleşme | Malın tüketiciye veya belirlediği üçüncü kişiye teslim edildiği gün | MSY m. 9/2 |
| Ayrı ayrı teslim edilen tek sipariş | Son malın teslim alındığı gün | MSY m. 9/3-a |
| Birden fazla parçadan oluşan mal | Son parçanın teslim alındığı gün | MSY m. 9/3-b |
| Düzenli teslimat içeren sözleşme | İlk malın teslim alındığı gün | MSY m. 9/3-c |
| Teslimden önce cayma | Sözleşmenin kurulmasından teslime kadar her an kullanılabilir | MSY m. 9/2 |
3. Eksik Bilgilendirme Cayma Süresini Neden 1 Yıl Uzatır?
Tüketici cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmezse on dört günlük süreyle bağlı olmaz. Bu hâlde cayma hakkı, cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer. Bilgilendirmenin bir yıl içinde usulüne uygun yapılması hâlinde on dört günlük süre, bilgilendirme gününden itibaren yeniden işlemeye başlar.
Ön bilgilendirme, sözleşmenin ayrılmaz parçasıdır. Yönetmelik, cayma hakkının bulunduğu durumlarda hakkın kullanılma şartları, süresi, usulü ve satıcının iade için öngördüğü taşıyıcıya ilişkin bilgilerin tüketiciye önceden sunulmasını zorunlu kılar. Bu unsurlardan birinin eksikliği bile uzayan süre riskini doğurabilir.
3.1. İspat Yükü Satıcı ve Sağlayıcıdadır
Cayma hakkı konusunda bilgilendirmenin yapıldığını ispat yükü satıcı, sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıya aittir. Buna karşılık cayma hakkının kullanıldığına ilişkin bildirimin yapıldığını ispat yükü tüketicidedir. Bu ikili ayrım, uyuşmazlıkta hangi tarafın hangi kaydı saklaması gerektiğini belirler.
3.2. Yargı Uygulamasındaki Karşılığı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, cayma hakkı konusunda bilgilendirme yapılmadığı saptanan bir uyuşmazlıkta, tüketicinin on dört günlük süreyle bağlı olduğundan söz edilemeyeceğini; cayma süresinin bitiminden itibaren bir yıllık süre içinde dava açılarak sözleşmeden dönülebileceğini kabul etmiştir.
"Dosyanın ve davada dayanılan sözleşmenin incelenmesinden davalı şirketin davacı tüketiciyi “cayma hakkı konusunda” bilgilendirmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacının 14 günlük süre ile bağlı olduğundan söz edilemez. Hal böyle olunca tüketici cayma süresinin bitiminden itibaren 1 yıllık süre içerisinde dava açarak sözleşmeden dönebilir. Eldeki davada da davacı, yasanın öngördüğü bir yıllık süre içerisinde bu davayı açtığına göre davanın kabulü gerekir. Mahkemece, bu gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir."
— Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 04.06.2021 tarihli, 2020/5130 E. ve 2021/6041 K. sayılı İlamı
📜 YÖNETMELİK METNİ —
"Satıcı veya sağlayıcı ile aracı hizmet sağlayıcı, cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür. Tüketici, cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmezse, cayma hakkını kullanmak için on dört günlük süreyle bağlı değildir. Bu süre her halükarda cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer."
— Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 10/1
4. Cayma Hakkı Nasıl Kullanılır? Bildirim Usulü
Cayma hakkı, süre dolmadan önce yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile satıcı, sağlayıcı ya da aracı hizmet sağlayıcıya yöneltilen bir bildirimle kullanılır. Yönetmelik ekindeki örnek cayma formu kullanılabileceği gibi, cayma iradesini açıkça ortaya koyan bir beyan da yeterlidir. Bildirimin süre içinde gönderilmiş olması yeterlidir.
4.1. Bildirimin Şekli ve Muhatabı
Kalıcı veri saklayıcısı; elektronik posta, kısa mesaj, platform üzerindeki iade ekranı gibi bilginin değiştirilmeden saklanmasına ve aynen erişilmesine imkân veren araçları kapsar. Salt telefon görüşmesi, kayıt altına alınmadığı sürece ispat bakımından güvenli bir yöntem değildir.
Platform üzerinden kurulan sözleşmelerde aracı hizmet sağlayıcı, tüketicinin cayma beyanını iletebileceği sistemi kurmak ve beyanın kendisine ulaştığına dair teyit bilgisini tüketiciye derhâl iletmekle yükümlüdür.
4.2. Bildirimin İspatı ve Saklanması Gereken Kayıtlar
- Cayma bildiriminin tarih ve saatini gösteren e-posta veya platform ekran kaydı.
- Ön bilgilendirme formunun tüketiciye sunulduğunu ve teyit edildiğini gösteren kayıtlar.
- İade kargosunun hangi taşıyıcıya, hangi tarihte teslim edildiğine ilişkin belgeler.
Satıcı veya sağlayıcı, cayma hakkı, bilgilendirme ve teslimata ilişkin her işleme dair bilgi ve belgeyi üç yıl boyunca saklamak zorundadır.
5. Cayma Sonrası İade: Bedel ve Kargo Masrafları (1 Ocak 2026)
Satıcı, cayma konusu malın ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren on dört gün içinde, teslim masrafları da dâhil tahsil ettiği tüm ödemeleri iade etmek zorundadır. 1 Ocak 2026'dan itibaren, ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıyla yapılan iadelerde tüketici iade masrafından sorumlu tutulamaz.
5.1. Satıcının On Dört Günlük Bedel İadesi Yükümlülüğü
Malın tesliminden önce cayma hakkı kullanılırsa süre, cayma bildiriminin ulaştığı tarihten işler. Hizmet sözleşmelerinde de aynı esas geçerlidir. Geri ödeme, tüketicinin satın alırken kullandığı ödeme aracına uygun biçimde, tüketiciye herhangi bir masraf veya yükümlülük getirmeden ve tek seferde yapılmalıdır.
Ödeme kredi kartıyla yapılmışsa, kart çıkaran kuruluşlar kendilerine aktarılan tutarı kart hamilinin kullanılabilir limitine tek seferde eklemekle yükümlüdür. İade süresinin geçirilmesi, tüketici bakımından temerrüt faizi ve idari yaptırım tartışmalarını gündeme getirir.
5.2. İade Kargo Masrafı Kime Aittir?
24 Mayıs 2025 tarihli ve 32909 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle, iade masraflarına ilişkin rejim tüketici lehine yeniden düzenlenmiş ve düzenleme 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girmiştir. Buna göre satıcının ön bilgilendirmede belirttiği taşıyıcıyla iade yapılması hâlinde tüketici iade masrafından sorumlu tutulamaz.
Ön bilgilendirmede herhangi bir taşıyıcı belirtilmemişse tüketiciden iade masrafı adı altında bedel talep edilemez. Belirtilen taşıyıcının tüketicinin bulunduğu yerde şubesi yoksa satıcı, ilave masraf istemeksizin malın tüketiciden alınmasını sağlamakla yükümlüdür.
Aynı değişiklikle, belirli şartlarla iade masrafının tüketiciye yüklenmesine imkân tanıyan Yönetmelik m. 13/3 yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle 2026 öncesi tarihli sözleşme ve ön bilgilendirme formlarının gözden geçirilmesi gerekir.
📜 YÖNETMELİK METNİ —
"Cayma hakkının kullanımında, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında, satıcının iade için belirttiği taşıyıcı aracılığıyla malın geri gönderilmesi halinde, tüketici iadeye ilişkin masraflardan sorumlu tutulamaz. Satıcının ön bilgilendirmede iade için herhangi bir taşıyıcıyı belirtmediği durumda ise tüketiciden iade masrafına ilişkin herhangi bir bedel talep edilemez."
— Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 12/5
5.3. Tüketicinin Malı Geri Gönderme Yükümlülüğü
Satıcı malı kendisinin geri alacağına dair bir teklifte bulunmadıkça tüketici, cayma bildirimini yönelttiği tarihten itibaren on dört gün içinde malı satıcıya, sağlayıcıya veya yetkilendirdiği kişiye geri göndermek zorundadır. Tüketicinin satıcının belirlediği taşıyıcı dışında bir yol seçmesi hâlinde, iade sürecine ilişkin risk ve süre hesabı tüketici aleyhine değişebilir.
| Senaryo | İade Masrafı | Bedel İadesi Süresinin Başlangıcı |
|---|---|---|
| Ön bilgilendirmede taşıyıcı belirtilmiş ve o taşıyıcıyla iade edilmiş | Tüketiciden talep edilemez | Malın belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarih |
| Ön bilgilendirmede taşıyıcı belirtilmemiş | Tüketiciden bedel talep edilemez | Malın satıcıya ulaştığı tarih |
| Belirtilen taşıyıcının tüketicinin bulunduğu yerde şubesi yok | Satıcı, ilave masrafsız olarak malı aldırmakla yükümlü | Malın taşıyıcıya/satıcıya ulaştığı tarih |
| Tüketici, öngörülenin dışında bir taşıyıcıyla iade etmiş | Yönetmelikteki güvence bu senaryoda uygulanmaz | Malın satıcıya ulaştığı tarih |
| Mal teslim edilmeden cayma kullanılmış | İade söz konusu değildir | Cayma bildiriminin ulaştığı tarih |
6. Cayma Hakkının İstisnaları ve 2026'da Değişen Tablo
Yönetmelik m. 15, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça cayma hakkının kullanılamayacağı sözleşmeleri sınırlı olarak sayar. Kişiye özel üretilen mallar, çabuk bozulabilen ürünler, koruyucu ambalajı açılmış hijyenik ürünler ve tüketicinin onayıyla ifasına başlanan hizmetler bu kapsamdadır. İstisnalar dar yorumlanır.
6.1. Yürürlükte Olan İstisnalar
Fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olarak değişen ve satıcının kontrolünde olmayan mal ve hizmetler; tüketicinin istekleri doğrultusunda hazırlanan mallar; çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek mallar; koruyucu unsurları açılmış olup iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan mallar istisna kapsamındadır.
Bunlara ek olarak; başka ürünlerle karışan ve ayrıştırılamayan mallar, ambalajı açılmış kitap, dijital içerik ve bilgisayar sarf malzemeleri, süreli yayınlar, belirli tarihte yapılması gereken konaklama ve taşıma gibi hizmetler, elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler, tüketicinin onayıyla ifasına başlanan hizmetler ve canlı müzayede yoluyla kurulan sözleşmeler sayılmıştır.
6.2. Yürürlükten Kaldırılan Bent: Cep Telefonu, Akıllı Saat, Tablet ve Bilgisayar
Yönetmelik m. 15/1-(i) bendi, teslimi yapılmış cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayarlara ilişkin sözleşmelerde cayma hakkının kullanılamayacağını öngörüyordu. Bu bent, 24 Mayıs 2025 tarihli değişiklikle, 1 Ocak 2026 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlükten kaldırılmıştır.
Sonuç olarak bu ürünler cayma hakkı kapsamındadır ve mesafeli satışta on dört gün içinde iade edilebilir. Uygulamada aksi yönde bilgi veren sözleşme metinleri ve ön bilgilendirme formları güncelliğini yitirmiştir.
6.3. Yürütmesi Durdurulan Bentler
Yönetmelik m. 15/1-(ı) bendi (Karayolları Trafik Kanunu'na göre tescili zorunlu taşınırlar ile kayıt veya tescil zorunluluğu bulunan insansız hava araçları) ile m. 15/1-(k) bendi (tanıtma ve kullanma kılavuzunda satıcı veya yetkili servis tarafından kurulum ya da montajının yapılacağı belirtilen mallardan kurulumu yapılanlar), Danıştay Onuncu Dairesinin 30.06.2025 tarihli ve E. 2022/5534 sayılı kararıyla yürütmesi durdurulan bentler olarak yer almaktadır.
Bu nedenle söz konusu bentlere dayanılarak yapılan iade reddi işlemlerinin, kararın kapsamı ve güncel durumu dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
| Yönetmelik Hükmü | Konu | Güncel Durum |
|---|---|---|
| m. 15/1-(a) ilâ (h) | Finansal dalgalanma, kişiye özel üretim, çabuk bozulan mal, hijyen, karışan mal, ambalajı açılmış kitap ve dijital içerik, süreli yayın, tarihli hizmetler, anında ifa, onayla ifasına başlanan hizmet | Yürürlükte |
| m. 15/1-(ı) | Tescili zorunlu taşınırlar ve insansız hava araçları | Danıştay 10. Dairesinin 30.06.2025 tarihli ve E. 2022/5534 sayılı kararıyla yürütmesi durdurulan bent |
| m. 15/1-(i) | Teslimi yapılmış cep telefonu, akıllı saat, tablet, bilgisayar | Mülga (RG-24/5/2025-32909); 1/1/2026 itibarıyla cayma hakkı kullanılabilir |
| m. 15/1-(j) | Canlı müzayede şeklinde açık artırma | Yürürlükte |
| m. 15/1-(k) | Kurulum veya montajı yapılan mallar | Danıştay 10. Dairesinin 30.06.2025 tarihli ve E. 2022/5534 sayılı kararıyla yürütmesi durdurulan bent |
📜 YÖNETMELİK METNİ —
"Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, tüketici aşağıdaki sözleşmelerde cayma hakkını kullanamaz: a) Fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olarak değişen ve satıcı veya sağlayıcının kontrolünde olmayan mal veya hizmetlere ilişkin sözleşmeler. b) Tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallara ilişkin sözleşmeler. c) Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek malların teslimine ilişkin sözleşmeler."
— Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m. 15/1 (ilk üç bent)
7. Mutat Kullanım Sınırı ve Değer Kaybı Sorumluluğu
Tüketici, cayma süresi içinde malı işleyişine, teknik özelliklerine ve kullanım talimatlarına uygun şekilde kullandığı sürece meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir. Bu sınır "mutat kullanım" olarak adlandırılır. Mutat kullanımın aşılması hâlinde tüketicinin değer kaybından sorumluluğu gündeme gelebilir.
Mutat kullanım, malın niteliğini ve işleyişini anlamak için gereken inceleme düzeyini ifade eder. Ölçü, tüketicinin mağazada aynı ürün üzerinde yapabileceği denemedir. Bu sınırın aşılıp aşılmadığı çoğu uyuşmazlıkta teknik bir tespit meselesidir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, internet üzerinden satın alınan bir cep telefonunun cayma süresi içinde altı gün boyunca kullanıldığı olayda, kullanımın mutat kullanımı aşıp aşmadığının uzman bilirkişi raporuyla belirlenmesi ve aşılmışsa satıcının uğradığı zarardan tüketicinin sorumlu tutulması gerektiğine işaret etmiştir.
"Somut olayda davalının mesafeli satış sözleşmesi nedeniyle 14 günlük cayma hakkının olduğu, bu süre içinde malı iade ederek cayma hakkını kullandığı, ancak mesafeli satış sözleşmesinin konusunu oluşturan cep telefonuna davalı tarafından sim kartı takılıp, uygulamalar indirilerek cayma hakkı süresi içerisinde 6 gün boyunca kullandığı anlaşılmaktadır.
O halde mahkemece, davalının mesafeli satış sözleşmesinden cayma hakkını kullanması nedeniyle cayma hakkı süresi içerisinde söz konusu cep telefonunu 6 gün boyunca kullanmasının mutat kullanımı aşan kullanım olup olmadığı, mutat kullanımı aşan kullanım söz konusu ise davacı satıcının uğradığı zarardan davalı tüketicinin sorumlu olacağı gözetilerek konusunda uzman bilirkişiden taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor aldırılıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen kanun yararına temyiz talebinin kabulü gerekir."
— Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 07.11.2022 tarihli, 2022/6784 E. ve 2022/8533 K. sayılı İlamı (kanun yararına bozma)
Öğretide baskın görüş, mutat kullanımın aşılmasının cayma hakkını ortadan kaldırmayacağı, ancak tüketicinin malda meydana gelen değer azalmasından sorumlu tutulabileceği yönündedir. Tüketicinin cayma hakkı konusunda hiç bilgilendirilmediği hâllerde bu sorumluluğun doğup doğmayacağı ise tartışmalıdır.
8. Pazaryerlerinin Müteselsil Sorumluluğu
Aracı hizmet sağlayıcı, platform üzerinden kurulan mesafeli sözleşmelerde ön bilgilendirmenin yapılmasından, teyidinden ve ispatından satıcı ile birlikte müteselsilen sorumludur. Satıcı adına bedel tahsil etmesi hâlinde, cayma sonrası bedel iadesinden de müteselsilen sorumlu tutulur.
8.1. Bilgilendirme ve Bedel İadesinde Sorumluluk
Veri girişinin aracı hizmet sağlayıcı tarafından yapıldığı durumlarda ön bilgilendirmedeki eksikliklerden ve verilerin doğruluğundan aracı hizmet sağlayıcı sorumludur. Platform, cayma bildirimi, fesih bildirimi ve bedel iadesi taleplerinin iletilebileceği bir sistemi kesintisiz açık tutmakla yükümlüdür.
Bedel tahsiline aracılık edilen sözleşmelerde, teslim sonrası bedelin satıcıya aktarıldığı hâller dışında, iade yükümlülüğü platform bakımından da doğar. Uygulamada iade önce tüketiciye yapılmakta, ardından satıcıya rücu edilmektedir.
8.2. İdari Yaptırım Riski
Mesafeli sözleşmelere ilişkin yükümlülüklere aykırılık, 6502 sayılı Kanun'un 77. maddesi uyarınca idari para cezası yaptırımına bağlanmıştır. Denetimlerde talep edilen bilgi ve belgelerin eksik veya hatalı sunulması ayrıca yaptırım sebebidir.
İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi, mesafeli satış mevzuatına aykırılık nedeniyle uygulanan idari para cezasına ilişkin bir istinaf incelemesinde, cezanın kimi kalemleri bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varmıştır (E. 2019/2956, K. 2020/1137, T. 10.09.2020; karardan aktarılarak özetlenmiştir).
Bu nedenle satıcı ve platformlar bakımından ön bilgilendirme formlarının, iade akışlarının ve kayıt düzeninin mevzuata uygunluğu yalnızca özel hukuk değil, idari yaptırım boyutuyla da önem taşır.
9. Uyuşmazlık Halinde Başvuru Yolları
Cayma hakkından doğan uyuşmazlıklarda parasal sınırın altında kalan talepler için tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur. 2026 yılı için bu sınır 186.000 TL'dir. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır.
9.1. Tüketici Hakem Heyeti
Başvuru, tüketicinin yerleşim yerindeki veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki il ya da ilçe tüketici hakem heyetine yapılır. Başvurular Tüketici Bilgi Sistemi üzerinden elektronik ortamda da iletilebilir. Parasal sınır her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellendiğinden, başvuru tarihindeki tutarın teyit edilmesi gerekir.
9.2. Dava Şartı Arabuluculuk ve Tüketici Mahkemesi
6502 sayılı Kanun'un 73/A maddesi uyarınca tüketici mahkemelerinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Bu aşama atlanarak açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Tüketici hakem heyeti kararlarına karşı açılan itiraz davalarında ise arabuluculuk şartı aranmaz.
İstanbul'da açılacak davalarda görevli merci tüketici mahkemeleridir; tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemeleri tüketici mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Arabuluculuk başvurusu, karşı tarafın yerleşim yeri veya iş merkezinin bulunduğu yerdeki adliye arabuluculuk bürosuna yapılır.
Ticari nitelikteki alacak uyuşmazlıklarında ise ayrı bir dava şartı arabuluculuk rejimi geçerlidir; bu ayrımın gözden kaçırılması davanın usulden reddine yol açabilir.
10. Sonuç ve Değerlendirme
Mesafeli satışta cayma hakkı, tüketici lehine emredici biçimde düzenlenmiş, on dört günlük temel süreye dayanan bir korumadır. Uygulamada uyuşmazlıkların büyük bölümü, hakkın varlığından değil, ön bilgilendirmenin içeriğinden ve iade sürecinin işletilme biçiminden doğmaktadır.
1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren değişiklikler, iade masraflarının tüketiciye yüklenemeyeceğini ve cep telefonu, akıllı saat, tablet ile bilgisayarlara ilişkin istisnanın kaldırıldığını göstermektedir. Buna karşılık kurulum gerektiren mallar ile tescili zorunlu taşınırlara ilişkin bentlerin yürütmesi yargı kararıyla durdurulmuştur.
Bu tablo, sözleşme tarihinin ve ön bilgilendirme metninin her uyuşmazlıkta ayrı ayrı incelenmesini gerektirir. Satıcı ve platformlar bakımından ön bilgilendirme formlarının, iade akışlarının ve kayıt düzeninin güncel mevzuata uyarlanması; tüketiciler bakımından ise bildirim ve iade tarihlerinin belgelenmesi belirleyicidir.
Sürecin usul kurallarına ve süre sınırlarına bağlı olması nedeniyle, somut uyuşmazlığın kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmesi ve gerekli hâllerde hukuki destek alınması yerinde olur.
