Vasiyetname, mirasbırakanın ölümünden sonra hüküm doğuracak son arzularını Türk Medeni Kanunu’nun öngördüğü resmi, el yazılı veya sözlü şekillerden biriyle açıkladığı tek taraflı ölüme bağlı tasarruftur. Vasiyetname nasıl düzenlenir sorusunun yanıtı türe göre değişir: el yazılı vasiyetname baştan sona el yazısı, tarih ve imza ister; resmi vasiyetname noter ve iki tanıkla yapılır.
Vasiyetnameye karşı açılan davalarda en sık karşılaşılan sebep, mirasbırakanın iradesindeki bir sorun değil, belgenin şeklindeki bir hatadır. Bilgisayarla yazılmış tek bir paragraf, tanık şerhinde eksik kalan bir ibare veya işleme başlayan görevli ile belgeyi imzalayan noterin farklı kişiler olması, yıllar önce hazırlanmış bir vasiyetnamenin vasiyetnamenin iptali davası sonucunda ortadan kalkmasına yol açabilmektedir.
Türk Medeni Kanunu (TMK) vasiyetnameyi sıkı şekil şartlarına bağlar. Bu yazı, miras hukukuna ilişkin konu başlıklarımız içinde ölüme bağlı tasarrufların düzenlenme aşamasını ele alır. Her vasiyetname türünün hazırlanış adımları, geçersizlik riskleri ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2024-2026 yıllarında verdiği kararlarla netleşen yaklaşım aşağıda açıklanmaktadır.
İçindekiler
- 1. Vasiyetname Nedir ve Kimler Vasiyetname Yapabilir?
- 2. Hangi Vasiyetname Türü Kimin İçin Uygundur?
- 3. El Yazılı Vasiyetname Nasıl Yazılır ve Ne Zaman Geçersiz Olur?
- 4. Noterde Resmi Vasiyetname Nasıl Düzenlenir?
- 5. Okuma Yazma Bilmeyen veya Göremeyen Kişi Nasıl Vasiyetname Yapar?
- 6. Sözlü Vasiyetname Hangi Durumlarda Geçerli Olur?
- 7. Vasiyetname ile Mirasın Ne Kadarı Bırakılabilir?
- 8. Vasiyetnameden Nasıl Dönülür?
- 9. Vasiyetname Ölümden Sonra Nasıl Hüküm Doğurur?
- 10. Sonuç ve Değerlendirme
- 11. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Yararlanılan Mevzuat ve Kararlar
1. Vasiyetname Nedir ve Kimler Vasiyetname Yapabilir?
Vasiyetname, mirasbırakanın malvarlığının ölümünden sonraki akıbetini tek taraflı ve her zaman geri alınabilir biçimde belirlediği ölüme bağlı tasarruftur. Vasiyetname yapabilmek için kişinin on beş yaşını doldurmuş olması ve işlem anında ayırt etme gücüne sahip bulunması gerekir (TMK m. 502); iki şarttan biri eksikse vasiyetname iptal edilebilir.
Vasiyetname ehliyetine ilişkin TMK m. 502 kamu düzenine ilişkindir. Ayırt etme gücü vasiyetnamenin düzenlendiği an itibarıyla değerlendirilir. Mirasbırakanın önceki veya sonraki hastalıkları, o anda iradesini etkilemiyorsa ehliyeti ortadan kaldırmaz.
Ehliyetsizlik iddiası mahkemede genellikle Adli Tıp Kurumu ihtisas kurulu raporuyla incelenir. Vasiyetnamenin korkutma, aldatma veya zorlama altında yapıldığını ileri süren taraf bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2025 tarihli bir kararında, bakıcısına tüm malvarlığını bırakan yaşlı mirasbırakanın vasiyetnamesinde baskı iddiası ispatlanamadığı için iptal talebinin reddini onamıştır.
Ölüme bağlı tasarrufun diğer şekli olan miras sözleşmesi, vasiyetnameden şu noktalarda ayrılır:
| Ölçüt | Vasiyetname | Miras Sözleşmesi |
|---|---|---|
| Nitelik | Tek taraflı | İki taraflı |
| Bağlayıcılık | Her zaman dönülebilir | Mirasbırakanı bağlar |
| Şekil | Resmi, el yazılı veya sözlü | Yalnızca resmi şekil |
| Dayanak | TMK m. 531-544 | TMK m. 545-549 |
2. Hangi Vasiyetname Türü Kimin İçin Uygundur?
Vasiyetname türü, mirasbırakanın okuma yazma durumu, uyuşmazlık riski ve içinde bulunduğu koşullar dikkate alınarak seçilir. Türk Medeni Kanunu resmi, el yazılı ve sözlü olmak üzere üç vasiyetname şekli tanır (TMK m. 531); sözlü vasiyetname yalnızca diğer iki şeklin kullanılamadığı olağanüstü durumlarda geçerlidir.
| Ölçüt | Resmi | El Yazılı | Sözlü |
|---|---|---|---|
| Düzenleyen | Noter, sulh hakimi veya yetkili görevli | Mirasbırakanın kendisi | İki tanık |
| Tanık | İki tanık zorunlu | Gerekmez | İki tanık zorunlu |
| Kimler için | Okuma yazma bilmeyenler dahil herkes | Okuma yazma bilenler | Olağanüstü durumdaki kişi |
| Masraf | Noter ücreti ve giderler | Yok (saklama hariç) | Yok |
| Başlıca risk | Tanık şerhi ve işlemde birlik hataları | Sahtelik iddiası, kaybolma | Olağanüstü halin ispatı |
| Geçerlilik süresi | Süresiz | Süresiz | Olağan imkan doğduktan 1 ay sonra düşer |
Kendi durumunuzu aşağıdaki listeye göre konumlandırabilirsiniz:
Okuma yazma biliyorsanız, bırakacağınız mallar sınırlıysa ve mirasçılar arasında anlaşmazlık beklemiyorsanız: El yazılı vasiyetname yeterlidir. Belgenin kaybolmaması için notere veya sulh hakimine bırakılması önerilir.
Mirasınızın büyük kısmını bir mirasçıya veya mirasçı olmayan bir kişiye bırakıyorsanız: Resmi vasiyetname, sahtelik iddiasını baştan ortadan kaldırır ve ehliyet itirazına karşı daha güçlü bir delil oluşturur.
Okuma yazma bilmiyor, göremiyor veya imza atamıyorsanız: Resmi vasiyetname TMK m. 535'teki özel usulle yapılmalıdır. Bu usule uyulmaması en sık görülen iptal sebebidir.
Yakın ölüm tehlikesi içindeyseniz ve noter ya da kalem kağıt kullanma imkanınız yoksa: Sözlü vasiyet istisnai bir yol olarak kullanılabilir.
Lehtarın da size karşı bir borç üstlenmesini veya tasarrufun geri alınamaz olmasını istiyorsanız: Vasiyetname yerine resmi şekilde yapılan miras sözleşmesi değerlendirilmelidir.
Bir mirasçının sizin sağlığınızda miras hakkından karşılıklı anlaşmayla vazgeçmesini istiyorsanız: Tek taraflı vasiyetname bu sonucu doğurmaz; resmi şekilde yapılan mirastan feragat sözleşmesi gerekir.
3. El Yazılı Vasiyetname Nasıl Yazılır ve Ne Zaman Geçersiz Olur?
El yazılı vasiyetname, metnin tamamı, düzenleme tarihi ve imza mirasbırakanın kendi el yazısıyla yazılarak hazırlanan vasiyetnamedir (TMK m. 538). El yazılı vasiyetname, metnin bir bölümü bilgisayarla ya da başka bir kişi tarafından yazılmışsa, gün-ay-yıl olarak tarih atılmamışsa veya imza bulunmuyorsa şekil eksikliği nedeniyle iptal edilir.
KANUN METNİ
“El yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur. El yazılı vasiyetname, saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir.”
— 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 538
3.1. El Yazılı Vasiyetnamenin Üç Zorunlu Unsuru
Yargıtay, el yazılı vasiyetnameyi basit değil “nitelikli” adi yazılı şekil olarak nitelendirir. Bu nedenle aşağıdaki üç unsurun her biri mirasbırakanın kendi elinden çıkmalıdır:
1. Metnin tamamı: Başlıktan son cümleye kadar bütün metin mirasbırakanın el yazısıyla yazılır. Matbu form doldurmak veya bir başkasına yazdırıp altını imzalamak geçerli değildir.
2. Tarih: Gün, ay ve yıl birlikte yazılır. Tarih, birden fazla vasiyetname bulunduğunda sonuncusunun belirlenmesi ve ehliyetin hangi ana göre inceleneceği bakımından belirleyicidir.
3. İmza: İmza hem mirasbırakanın kimliğini gösterir hem de beyanı kapatır. İmzanın metnin sonuna atılması bu kapatma işlevine uygun düşer.
3.2. Eski Kanun Döneminde Yazılan Vasiyetname
Mülga 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi, el yazılı vasiyetnamede düzenleme yerinin de yazılmasını şart koşuyordu. TMK m. 538 ise yer şartını kaldırmıştır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2025 tarihli kararında, 1997 yılında yer belirtilmeden yazılmış bir vasiyetnameyi geçerli sayan bölge adliye mahkemesi kararını onamıştır. Bu kararda mirasbırakanın 2018'de öldüğü ve şekil bakımından ölüm tarihinde yürürlükte olan kanunun uygulanacağı (4722 sayılı Kanun m. 17) gözetilmiştir. Buna göre 01.01.2002'den sonra ölen kişinin eski tarihli el yazılı vasiyetnamesinde yer eksikliği tek başına iptal sebebi değildir.
3.3. Bilgisayar Çıktısı ve Kısmen Matbu Metin
3.4. Sahtelik İddiası ve Yazı İncelemesi
Mirasçılar el yazılı vasiyetnamede yazının veya imzanın mirasbırakana ait olmadığını ileri sürebilir. Yazı incelemesi Adli Tıp Kurumu veya uzman bilirkişi tarafından; tersim, eğim, baskı derecesi ve seyir gibi özellikler karşılaştırılarak yapılır. Raporlar birbiriyle çelişiyorsa mahkeme çelişkiyi gidermeden karar veremez.
“(...) sunulan raporlar çelişkili olduğu halde bu çelişkiler giderilmeden hüküm kurulmuştur. Mahkemece yeterli imza ve yazı örneği getirtildiğini söyleme imkanı bulunmamaktadır. Hal böyle iken meslek sahibi olan murisin çalıştığı kurumlardaki yazı ve imza örnekleri ile muhtarlık, noterlik, seçim kayıtları, nüfus müdürlüğü, vergi dairesi vb. kurumlardaki yazı ve imza örnekleri getirtilerek raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesinden sonra karar verilmesi gerekmektedir.”
— Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 02.11.2023 tarihli, 2022/4427 E. ve 2023/5290 K. sayılı İlamı
3.5. El Yazılı Vasiyetnamenin Saklanması
El yazılı vasiyetnamenin notere, sulh hakimine veya yetkili memura bırakılması geçerlilik şartı değildir; TMK m. 538 bu imkanı “bırakılabilir” ifadesiyle düzenler. Evde saklanan vasiyetname yine geçerlidir. Ancak evde saklanan belge kaybolabilir, yok edilebilir veya mirasçıların eline hiç geçmeyebilir. Notere bırakılan vasiyetname ise ölümden sonra resmi kanalla sulh hakimine ulaşır.
4. Noterde Resmi Vasiyetname Nasıl Düzenlenir?
Resmi vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla sulh hakimi, noter veya kanunla yetkilendirilmiş bir görevli tarafından düzenlenen vasiyetnamedir (TMK m. 532). Resmi vasiyetnamede mirasbırakan arzularını memura bildirir, memur metni yazar, mirasbırakan metni okuyup imzalar ve iki tanık beyanın önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini yazarak imzalar.
KANUN METNİ
“Mirasbırakan, arzularını resmî memura bildirir. Bunun üzerine memur, vasiyetnameyi yazar veya yazdırır ve okuması için mirasbırakana verir. Vasiyetname, mirasbırakan tarafından okunup imzalanır. Memur, vasiyetnameyi tarih koyarak imzalar.”
— 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 533
4.1. Okuma Yazma Bilen Kişi İçin Düzenleme Adımları
1. Mirasbırakan, yanında getirdiği iki tanıkla birlikte noterliğe başvurur ve son arzularını notere anlatır.
2. Noter metni yazar veya yazdırır ve okuması için mirasbırakana verir (TMK m. 533).
3. Mirasbırakan metni okur ve imzalar. Noter vasiyetnameye tarih koyarak imzasını atar.
4. Mirasbırakan, tarih ve imza konulduktan hemen sonra noterin huzurunda iki tanığa vasiyetnameyi okuduğunu ve metnin son arzularını içerdiğini beyan eder (TMK m. 534).
5. Tanıklar bu beyanın kendi önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini vasiyetnameye yazar veya yazdırır ve altını imzalar.
Vasiyetnamenin içeriğinin tanıklara bildirilmesi zorunlu değildir. Okuma yazma bilen mirasbırakan, kime ne bıraktığını tanıklardan gizli tutabilir.
4.2. Tanıklarda Aranan Şartlar
TMK m. 536'ya göre fiil ehliyeti bulunmayanlar, bir ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklananlar ve okur-yazar olmayanlar resmi vasiyetnamede tanık olamaz. Mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bunların eşleri de tanık olamaz. Komşu, arkadaş veya uzak akraba gibi bu kapsama girmeyen kişiler tanık olabilir.
Yasaklı bir kişinin tanık olması, vasiyetnamenin şekil eksikliği nedeniyle iptaline yol açar. Bu nedenle tanıkların kimlik bilgileri ve mirasbırakanla yakınlıkları noterliğe gitmeden önce kontrol edilmelidir.
4.3. İşlemde Birlik İlkesi
Resmi vasiyetname, mirasbırakanın beyanından tanıkların imzasına kadar ara verilmeden tek oturumda tamamlanmalıdır. İşleme başlayan, metni yazdıran, okuyan ve son imzayı atan görevli de aynı kişi olmalıdır. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2026 tarihli kararında, metne noterin yerine imzaya yetkili başkatip tarafından başlanıp belgenin noter tarafından imzalandığı vasiyetnameyi işlemde birlik ilkesine aykırı bularak iptal edilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
4.4. Gerekli Belgeler ve 2026 Noter Ücreti
Noterliğe başvururken şu belgelerin hazır bulundurulması işlemi hızlandırır:
Mirasbırakanın ve iki tanığın geçerli kimlik belgeleri
Vasiyet edilecek taşınmazların ada, parsel ve tapu bilgileri; banka hesapları veya araçlar için tanımlayıcı bilgiler
Lehtarların açık kimlik bilgileri
Varsa ayırt etme gücünü gösteren hekim raporu
Hekim raporu resmi vasiyetnamenin geçerlilik şartı değildir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2024 tarihli kararında, raporun sağlık ocağından alınmış olmasını iptal sebebi saymayan kararı onamıştır. Bununla birlikte işlem tarihine yakın bir rapor, ileride açılabilecek ehliyetsizlik davasında önemli bir delil oluşturur.
2026 Yılı Noterlik Ücret Tarifesi’ne göre noterlerin vasiyetname düzenleme ücreti 2.661,62 TL’dir. Vasiyetnameden dönme, vasiyetnamenin feshi, iptali veya değiştirilmesi bu ücretin üçte biri oranında ücrete tabidir. Düzenleme ücretine eklenen harç, değerli kağıt bedeli ve vergilerle birlikte toplam tutar ilgili noterlikten öğrenilmelidir
5. Okuma Yazma Bilmeyen veya Göremeyen Kişi Nasıl Vasiyetname Yapar?
Okuma yazma bilmeyen, göremeyen veya imza atamayan kişinin vasiyetnamesi, TMK m. 535'teki özel usule göre düzenlenen resmi vasiyetnamedir. Bu usulde memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde mirasbırakana okur, mirasbırakan metnin son arzularını içerdiğini beyan eder ve tanıklar bu aşamaların kendi önlerinde gerçekleştiğini vasiyetnameye yazarak imzalar.
KANUN METNİ
“Mirasbırakan vasiyetnameyi bizzat okuyamaz veya imzalayamazsa, memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde ona okur ve bunun üzerine mirasbırakan vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan eder. Bu durumda tanıklar, hem mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını ve onu tasarrufa ehil gördüklerini; hem vasiyetnamenin kendi önlerinde memur tarafından mirasbırakana okunduğunu ve onun vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan ettiğini vasiyetnameye yazarak veya yazdırarak altını imzalarlar.”
— 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 535
Bu usulde mirasbırakanın tanıklar önündeki beyanı imzanın yerini tutar. Bu nedenle okuma yazma bilenlerin vasiyetnamesinden farklı olarak, vasiyetnamenin içeriği tanıklardan gizlenemez.
5.1. Okur-Yazar Kişinin Bu Usulü Seçmesi
Yargıtay’ın 1962 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararına göre okuma yazma bilen bir kişi de hiçbir sebep göstermeden vasiyetnamesini TMK m. 535'teki usulle düzenletebilir. Aynı karara göre memurun okuduğu vasiyetnameyi mirasbırakanın ayrıca imzalaması şekil eksikliği sayılmaz; bu imza gereği olmayan bir güvencedir.
Bu usul seçildiğinde TMK m. 535'in ikinci fıkrasındaki tanık şerhlerine eksiksiz uyulması gerekir. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2024 tarihli kararında, rahatsızlığı nedeniyle imza atamayıp parmak izi basan okur-yazar mirasbırakanın vasiyetnamesinde bu şerhler bulunmadığı için iptal kararını onamıştır.
5.2. Tanık Şerhindeki Eksik İbare Vasiyetnameyi Geçersiz Kılar mı?
Tanık şerhinde mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığı ibaresinin bulunmaması, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2025-2026 kararlarına göre tek başına iptal sebebi değildir. Vasiyetnamenin bütününden okumanın ve beyanın aynı oturumda tanıklar önünde yapıldığı anlaşılıyorsa vasiyetname geçerli sayılır; memurun okuma işlemi hiç belgelenmemişse vasiyetname iptal edilir.
Bu konu yakın zamana kadar dairelerin farklı sonuçlara ulaştığı bir alandı. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2020 ve 2021 tarihli kararlarında, tanık şerhinde “mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığı” ibaresinin bulunmamasını tek başına geçersizlik sebebi saymıştır. Miras uyuşmazlıklarına bakan 7. Hukuk Dairesi ise 2023-2025 yılları arasındaki kararlarında “favor testamenti” (vasiyetnamenin elden geldiğince ayakta tutulması) ilkesini uygulamıştır. Daireye göre kanundaki “beyan”, memurun okumasından sonra mirasbırakanın metnin son arzularını içerdiğini söylediği tek cümledir. Belgenin bütününden bu beyanın tanıklar önünde yapıldığı anlaşılıyorsa ibarenin aynen yazılmamış olması iptal sebebi değildir.
Hukuk Genel Kurulu bu tartışmada sınırı iki yönden çizmiştir. 2024 tarihli kararda okur-yazar olmayan mirasbırakanın vasiyetnameyi “kendisinin okuduğu” yazılmış, memurun okuduğu ise hiç belgelenmemişti. Kurul bu vasiyetnamenin iptalini onamış ve şekil kurallarının yalnızca mirasbırakanı korumadığını vurgulamıştır.
“Kanunda öngörülen şekil kuralları sadece miras bırakanın yararlarının korunmasını amaçlamaz. Bu kurallar aynı zamanda üçüncü kişilerin ve toplumun yararına da hizmet ederler. Dolayısıyla miras bırakanın iradesinin ayakta kalmasını amaçlayan irade teorisinden, ancak kanunun aradığı şekle uygun yapılmış bir vasiyetnamede yararlanılabilir.”
— Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 09.10.2024 tarihli, 2023/726 E. ve 2024/511 K. sayılı İlamı
Kurul, 2025 tarihli iki kararında ve 2026 tarihli kararında ise memurun vasiyetnameyi tanıklar önünde okuduğunu ve mirasbırakanın beyanını belgeye yazdığı, işlemin tek oturumda tamamlandığı durumlarda vasiyetnameyi lehe yorumla ayakta tutmuştur. 2026 tarihli karar oy çokluğuyla verilmiştir; bu durum, konunun tamamen tartışmasız hale gelmediğini göstermektedir.
“Elbette ki bu yorum, şekil kurallarını anlamsız kılacak bir genişliğe ulaşmamalıdır. Resmî vasiyetnamenin resmî memur tarafından düzenlenmemesi veya bu işleme iki tanığın katılmaması sebepleriyle oluşan şekle aykırılığın, lehe yorum ilkesi kapsamında giderilemeyeceği şüphesizdir. (...) Bu kapsamda; resmî vasiyetnamelerde özellikle resmî memurun veya yardımcılarının işlemlerinden kaynaklanan şekle aykırılıkların, vasiyetname lehine yorum ilkesi kapsamında değerlendirilmesine hiçbir engel yoktur.”
— Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.05.2026 tarihli, 2025/218 E. ve 2026/290 K. sayılı İlamı
| Belgedeki Durum | Sonuç |
|---|---|
| Memurun okuması ve mirasbırakanın beyanı belgede yazılı, tanık şerhinde yalnızca "kendi önlerinde yapıldığı" ibaresi eksik | Lehe yorumla geçerli |
| Okur-yazar olmayan mirasbırakanın vasiyetnameyi kendisinin okuduğu yazılı, memurun okuduğu belgelenmemiş | İptal |
| Okuma yazma bilmeyen için TMK m. 533 usulü uygulanmış, m. 535 şerhleri hiç yok | İptal |
| Memur tarafından okunan vasiyetnameyi mirasbırakan ayrıca imzalamış | Geçerli |
| İşleme resmi memur veya iki tanık katılmamış | İptal; lehe yorum uygulanmaz |
Düzenleme aşamasında bu tartışmadan etkilenmemenin yolu, tanık şerhine TMK m. 535'in ikinci fıkrasındaki iki beyanın kanundaki ifadeyle yazdırılmasıdır. Vasiyetname imzalanmadan önce şerhte hem beyanın tanıkların önünde yapıldığı hem de metnin memur tarafından mirasbırakana okunduğu ibarelerinin yer aldığı kontrol edilmelidir.
6. Sözlü Vasiyetname Hangi Durumlarda Geçerli Olur?
Sözlü vasiyetname, yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık veya savaş gibi olağanüstü bir durum nedeniyle resmi ya da el yazılı vasiyetname yapamayan mirasbırakanın son arzularını iki tanığa açıkladığı istisnai vasiyet şeklidir (TMK m. 539). Sözlü vasiyetname, mirasbırakan için olağan şekillerden birine başvurma imkanı doğduktan bir ay sonra hükümden düşer (TMK m. 541).
Sözlü vasiyetin geçerliliği için iki şart birlikte aranır. Birincisi olağanüstü bir durumun varlığı, ikincisi bu durum nedeniyle resmi veya el yazılı vasiyetname yapma imkanının bulunmamasıdır. Olağanüstü durum bulunsa bile noter çağırma veya kendi el yazısıyla yazma imkanı varsa sözlü vasiyet geçersizdir.
Sözlü vasiyetin belgelenmesi tanıkların görevidir (TMK m. 540):
1. Mirasbırakan son arzularını iki tanığa sözlü olarak açıklar ve onlara vasiyetname yazma veya yazdırma görevi verir. Başkasına yazdırılmış bir metnin tanıklara verilmesi geçerli değildir.
2. Tanıklardan biri, beyan edilen arzuları yer, yıl, ay ve günü belirterek hemen yazar, imzalar ve diğer tanığa imzalatır.
3. İki tanık belgeyi birlikte ve vakit geçirmeden bir sulh veya asliye mahkemesine verir. Tanıklar belge yerine doğrudan mahkemeye giderek beyanlarını tutanağa da geçirtebilir.
4. Tanıklar hakime mirasbırakanı ehil gördüklerini ve arzuların olağanüstü durum içinde anlatıldığını beyan eder.
Mirasbırakan askerlik hizmetindeyse teğmen veya daha üst rütbeli subay, ülke dışında seyreden bir ulaşım aracındaysa aracın sorumlu yöneticisi, bir sağlık kurumunda tedavi görüyorsa kurumun en yetkili yöneticisi hakimin yerine geçer. Resmi vasiyetnamedeki tanık yasakları, okur-yazarlık şartı hariç sözlü vasiyet tanıkları için de geçerlidir.
Hukuk Genel Kurulu 2026 tarihli kararında, öğleden sonra hastaneye kaldırılan ve ertesi sabah ölen mirasbırakanın akşam saatlerinde arkadaşlarına yaptığı sözlü vasiyeti, noterliklere yakın bir hastanede bulunduğu için geçersiz saymıştır. Karar oy çokluğuyla verilmiştir.
“Somut olayda; vasiyetçinin yakın ölüm tehlikesi içerisinde bulunması nedeniyle olağanüstü hâl içerisinde olduğu kabul edilse bile, resmî vasiyetname yapma imkânına sahip olmadığından söz edilmesi mümkün değildir. (...) bir noterin temin edilerek vasiyetçinin son arzularının resmî vasiyetname ile düzenlenmesi mümkünken, sırf vasiyetçinin yakın ölüm tehlikesi içerisinde olduğu ve tanıkların mesai saatinden sonra 17.30'da hastaneye ulaştıklarından bahisle başka türlü vasiyetname düzenleme olanağının bulunmadığından söz edilmesi doğru bulunmamıştır.”
— Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.04.2026 tarihli, 2025/246 E. ve 2026/201 K. sayılı İlamı
Önemli: Hastanede yatan bir yakınınız vasiyet etmek istiyorsa öncelikle noterin hastaneye gelmesi veya mirasbırakanın el yazılı vasiyetname yazması yoluna gidilmelidir. Sözlü vasiyet, bu yolların fiilen kapalı olduğu ispatlanamazsa iptal edilir.
7. Vasiyetname ile Mirasın Ne Kadarı Bırakılabilir?
Tasarruf nisabı, saklı paylı mirasçıların saklı payları ayrıldıktan sonra mirasbırakanın vasiyetname ile serbestçe bırakabileceği tereke kısmıdır. Saklı pay sahipleri altsoy, ana-baba ve sağ kalan eştir (TMK m. 506); saklı payı zedeleyen vasiyetname geçersiz olmaz, ancak tenkis davasıyla kanuni sınıra indirilir.
Saklı pay, mirasçının yasal miras payının belirli bir oranıdır. Bu nedenle vasiyetname hazırlanmadan önce mirasçılar ve yasal miras payları belirlenmeli, ardından vasiyetnamede saklı pay sınırı hesaplanmalıdır. Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında 5650 sayılı Kanunla kaldırılmıştır. Geride yalnızca kardeşleri kalacak bir kişi, malvarlığının tamamını vasiyetname ile dilediği kişiye bırakabilir.
Vasiyetname yazılırken üç noktaya dikkat edilmelidir:
Değer ölüm tarihine göre belirlenir: Saklı pay, mirasın açıldığı tarihteki değerler üzerinden hesaplanır. Yazıldığı gün sınır içinde kalan bir taşınmaz vasiyeti, taşınmazın değeri ölüme kadar artarsa sınırı aşabilir.
Sağlıkta yapılan kazandırmalar da hesaba girer: Tenkise tabi bağışlar terekeye eklenerek hesap yapılır. Daha önce büyük bağışlar yapılmışsa vasiyet için kalan serbest kısım küçülür.
Oran veya mal belirlemesi açık olmalıdır: Vasiyetin “terekenin yarısı” gibi bir oranla mı, yoksa belirli bir taşınmazla mı yapıldığı açıkça yazılmalıdır. Hangi tasarrufun önce tenkise uğrayacağı bu ayrıma göre belirlenir.
Sınır aşılmışsa saklı payı zedelenen mirasçının izleyeceği yol, süreler ve ispat kuralları tenkis davası rehberimizde ayrıca ele alınmaktadır.
8. Vasiyetnameden Nasıl Dönülür?
Vasiyetnameden dönme, mirasbırakanın sağlığında yaptığı vasiyetnameyi kanuni vasiyetname şekillerinden biriyle, belgeyi yok ederek veya öncekiyle bağdaşmayan yeni bir vasiyetname yaparak ortadan kaldırmasıdır (TMK m. 542-544). Vasiyetname tek taraflı bir işlem olduğundan mirasbırakan, lehtarın onayını almadan ve gerekçe göstermeden vasiyetnameden her zaman dönebilir.
Vasiyetnameden üç yolla dönülebilir:
Yeni bir vasiyetname şekliyle dönme (TMK m. 542): Dönme beyanı da vasiyetname şekillerinden birine uygun olmalıdır. Noterde yapılmış bir vasiyetnameden, gün-ay-yıl ve imza içeren el yazılı bir beyanla dönülebilir.
Belgeyi yok etme (TMK m. 543): Mirasbırakanın el yazılı vasiyetnameyi yırtması veya yakması dönme sayılır. Notere bırakılmış veya resmi şekilde yapılmış vasiyetnamenin asıl nüshası resmi makamda kaldığından, bu vasiyetnameler için yazılı dönme beyanı daha güvenli bir yoldur.
Sonraki vasiyetname (TMK m. 544): Yeni vasiyetname, açıkça önceki vasiyetnameyi kaldırdığını belirtmese de öncekiyle bağdaşmayan hükümler bakımından önceki vasiyetnamenin yerine geçer.
Önemli: Farklı tarihli birden fazla vasiyetname bulunduğunda, hükümlerin hangisinin geçerli olduğu tarihlere göre belirlenir. El yazılı vasiyetnamede tarihin eksik veya okunamaz olması bu nedenle ayrıca risk yaratır.
9. Vasiyetname Ölümden Sonra Nasıl Hüküm Doğurur?
Vasiyetnamenin açılması, tebliği ve iptal davası rejimi (TMK m. 559, 595, 596); mirasbırakanın ölümünden sonra sulh hakimi tarafından ilgililere açılıp okunmasını ve tebliğini kapsar. Açılma işlemi vasiyetnamenin geçerliliğini kanıtlamaz.Ehliyetsizlik, şekil noksanı veya irade sakatlığı iddialarında mirasçılar; tasarrufu, iptal sebebini ve hak sahibi olduklarını öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl içinde iptal davası açmalıdır. Emredici miras hukuku kuralıdır.
Ölümden sonra bulunan vasiyetname, içeriği geçersiz görünse bile hemen sulh hakimine teslim edilir. Vasiyetnamenin açılması ve tenfizi sürecinde vasiyetname ilgililere bildirilir. Atanmış mirasçının mirasçılık belgesi (veraset ilamı) alabilmesi de bu açılma işleminden sonra mümkün olur.
Bu yazıda anlatılan şekil hataları, ehliyetsizlik ve irade sakatlığıyla birlikte TMK m. 557'de sayılan iptal sebepleri arasındadır. Bir yıllık süre her davacı için ayrı işler. Her halde açılma tarihinden itibaren iyiniyetli davalılara karşı on, iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl geçmekle dava hakkı düşer (TMK m. 559). Dava şartları, ispat ve süre hesabı vasiyetnamenin iptali davası rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.
10. Sonuç ve Değerlendirme
Geçerli bir vasiyetname için önce tür seçilmeli, ardından o türün kurallarına harfiyen uyulmalıdır. El yazılı vasiyetnamede tek bir bilgisayar satırı, resmi vasiyetnamede ise yasaklı bir tanık veya farklı görevlinin imzası, mirasbırakanın gerçek iradesini ortadan kaldırabilir.
Okuma yazma bilmeyen veya göremeyen kişiler için Hukuk Genel Kurulunun lehe yorum yaklaşımı belirli bir güvence sağlamaktadır. Ancak bu yaklaşım, memurun okuma işleminin ve tanıkların katılımının belgede açıkça yer aldığı durumlarla sınırlıdır; en güvenli yol, şerhlerin kanundaki ifadeyle yazdırılmasıdır.
Kazandırmanın saklı pay sınırı içinde kalması, vasiyetnamenin ölümden sonra davaya konu olma ihtimalini azaltır. Terekenin, mirasçıların ve şekil kurallarının birlikte değerlendirilmesini gerektiren bu süreç, özenle yürütülmelidir.
Muhammet Çoban Hukuk & Danışmanlık
Kurucu Avukat
Bu yazı; güncel mevzuat ve yargı kararları esas alınarak genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
11. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Mirasçı Atama ile Belirli Mal Bırakma Arasındaki Fark Nedir?
Mirasçı atama, mirasbırakanın terekenin tamamını veya belli bir oranını bir kişiye bıraktığı tasarruftur (TMK m. 516). Belirli mal bırakma ise mirasçı sıfatı verilmeden belirli bir malın veya hakkın bırakılmasıdır (TMK m. 517). Atanmış mirasçı tereke borçlarından sorumlu olurken vasiyet alacaklısı yalnızca malın kendisine verilmesini mirasçılardan isteyebilir.
Vasiyetnameyle Kendisine Mal Bırakılan Kişi Tanık Olabilir mi?
Vasiyetnameyle kendisine veya yakınına kazandırma yapılan kişinin vasiyetnamenin düzenlenmesine katılması, vasiyetnamenin tamamını değil yalnızca bu kişilere yapılan kazandırmaları iptal edilebilir hale getirir (TMK m. 558). Mirasbırakanın eşi, altsoyu, üstsoyu, kardeşleri ve bunların eşleri ise resmi vasiyetnamede tanık olamaz (TMK m. 536).
Vasiyet Edilen Mal Sonradan Satılırsa Vasiyet Ne Olur?
Belirli mal bırakma vasiyeti, mirasbırakanın sağlığında vasiyet konusu malı devretmesi gibi vasiyetle bağdaşmayan bir tasarrufta bulunması halinde hükümsüz kalır (TMK m. 544). Mirasbırakan vasiyetname yapmakla malları üzerindeki tasarruf yetkisini kaybetmez; bu nedenle vasiyet konusu malın sağlıkta satılması satış işleminin geçerliliğini etkilemez.
Yararlanılan Mevzuat ve Kararlar
Bu makale 25.10.2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 502, 506, 516-517, 531-544, 545-549, 557-559, 595-596
4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m. 17
2026 Yılı Noterlik Ücret Tarifesi, m. 2 — https://higm.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/202512301701273242026%20YILI%20NOTERL%C4%B0K%20%C3%9CCRET%20TAR%C4%B0FES%C4%B0.pdf
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 26.03.1962 tarihli, 23/3 sayılı Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.05.2026 tarihli, 2025/218 E. ve 2026/290 K. sayılı İlamı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.04.2026 tarihli, 2025/246 E. ve 2026/201 K. sayılı İlamı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 03.12.2025 tarihli, 2024/768 E. ve 2025/768 K. sayılı İlamı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 26.11.2025 tarihli, 2024/775 E. ve 2025/748 K. sayılı İlamı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 09.10.2024 tarihli, 2023/726 E. ve 2024/511 K. sayılı İlamı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 08.01.2026 tarihli, 2025/2527 E. ve 2026/103 K. sayılı İlamı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 18.09.2025 tarihli, 2025/150 E. ve 2025/3730 K. sayılı İlamı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 21.05.2025 tarihli, 2024/3960 E. ve 2025/2736 K. sayılı İlamı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 15.04.2025 tarihli, 2024/2442 E. ve 2025/2022 K. sayılı İlamı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 24.03.2025 tarihli, 2024/3184 E. ve 2025/1634 K. sayılı İlamı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 17.03.2025 tarihli, 2024/3330 E. ve 2025/1492 K. sayılı İlamı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 13.05.2024 tarihli, 2023/2399 E. ve 2024/2568 K. sayılı İlamı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 09.05.2024 tarihli, 2024/1045 E. ve 2024/2478 K. sayılı İlamı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 09.05.2024 tarihli, 2023/2763 E. ve 2024/2486 K. sayılı İlamı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 15.02.2024 tarihli, 2022/6719 E. ve 2024/869 K. sayılı İlamı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 02.11.2023 tarihli, 2022/4427 E. ve 2023/5290 K. sayılı İlamı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 19.10.2023 tarihli, 2022/4138 E. ve 2023/4924 K. sayılı İlamı
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 16.03.2023 tarihli, 2021/8052 E. ve 2023/1551 K. sayılı İlamı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 05.04.2021 tarihli, 2020/12206 E. ve 2021/3640 K. sayılı İlamı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 22.02.2021 tarihli, 2020/10068 E. ve 2021/1776 K. sayılı İlamı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 18.11.2020 tarihli, 2020/2644 E. ve 2020/6717 K. sayılı İlamı
