Muhammet Çoban Hukuk & Danışmanlık

Gayrimenkul Hukuku

Gayrimenkul hukuku; ev, arsa, arazi gibi taşınmaz mallar üzerindeki mülkiyet haklarını inceleyen hukuk dalıdır. Bu alan yalnızca şahıslar arasındaki mülkiyet anlaşmazlıklarını (Özel Hukuk) değil; aynı zamanda devletin veya belediyelerin taşınmazlara müdahalesini (İdare ve İmar Hukuku) de kapsar. Bu sayfada; tapu iptal ve tescil davalarından ortaklığın giderilmesine (izale-i şüyu), hukuka aykırı imar planı değişikliklerinden kamulaştırma bedelinin tespitine kadar mülkiyet hakkınızı koruyacak hukuki rehberlerimizi inceleyebilirsiniz.

Taşınmaz mallar; barınma, tarımsal üretim, sanayi üretimi ve insan yaşamının diğer alanlarında temel teşkil eden varlıklardır. Bu yönüyle yaşamlarımızın temelinde yer almakla birlikte, yatırım aracı olarak da kullanılmaktadır. Gayrimenkul davalarında haklı olmak tek başına yetmez; tapu siciline güven ilkesi, hak düşürücü süreler, imar planı askı süreleri ve bilirkişi raporlarına itiraz gibi süreçler dikkatle değerlendirilmelidir.

1. Özel Hukuk Yönünden Gayrimenkul Uyuşmazlıkları

Şahıslar veya şirketler arasındaki mülkiyet uyuşmazlıkları doğrudan Türk Medeni Kanunu (TMK) ve Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümlerine tabidir. Asliye Hukuk ve Sulh Hukuk Mahkemelerinde görülen temel uyuşmazlıklar şunlardır:

Tapu İptal ve Tescil Davaları: Yolsuz (hukuka aykırı) tescil, ehliyetsizlik, vekalet görevinin kötüye kullanılması veya mirastan mal kaçırma (muris muvazaası) sebepleriyle hatalı tapu kayıtlarının düzeltilmesi davalarıdır.

Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu): Miras kalan veya ortak alınan ve fiilen paylaşılamayan taşınmazların mahkeme yoluyla (açık artırma ile) satılarak bedelinin paydaşlara dağıtılmasını sağlayan yasal süreçtir.

Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmeleri: Müteahhit ile arsa sahibi arasındaki sözleşmelerin hazırlanması, inşaatın eksik/ayıplı teslimi veya süresinde bitirilmemesi nedeniyle sözleşmenin feshi ve tazminat davaları.

2. İdare ve İmar Hukuku Yönünden Gayrimenkul Uyuşmazlıkları

Mülkiyet hakkı mutlak değildir; devlet kamu yararı amacıyla taşınmazınıza müdahale edebilir. Ancak bu müdahale yasalarla sınırlandırılmıştır:

Kamulaştırma (İstimlak) Davaları: Devletin yol, okul, hastane yapmak için özel mülkiyetteki taşınmaza el koyması sürecidir. Burada en önemli hukuki adım, idarenin teklif ettiği düşük bedele karşı açılacak "Kamulaştırma Bedelinin Tespiti ve Tescil" davaları ile taşınmazın gerçek piyasa değerinin alınmasıdır.

İmar Planı Değişiklikleri ve İptal Davaları: Belediyelerin yaptığı 1/1000 veya 1/5000 ölçekli imar planı revizyonlarıyla arsanızın yeşil alana, yola veya parka ayrılması (Kamulaştırmasız El Atma) durumunda, İdare Mahkemelerinde açılacak iptal ve tazminat davalarıdır.

Kentsel Dönüşüm Hukuku: Riskli yapı tespiti, yıkım kararlarına itiraz, arsa payı karşılığı yeni sözleşmelerin imzalanması ve idari para cezalarının iptali süreçlerini kapsar.

Gayrimenkul davaları, ''dilekçe yazıp bekleyelim'' mantığını affetmeyen dikkat gerektiren süreçlerdir. Hatalı açılan tapu iptal davaları, ihale aşamasında kaçırılan kıymet takdiri itirazları veya imar planlarındaki 30 günlük askı ve 60 günlük dava sürelerinin ihmali hak kayıplarına sebebiyet verebilmektedir. Sürecin başından itibaren bütün olarak detaylı olarak incelenmesi gerekir.

Mayıs 10, 2026

Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi: Hukuki Rejim, Fesih ve Tazminat

Kat karşılığı inşaat sözleşmesi; arsa sahibinin arsasını inşaata açması karşılığında yüklenicinin bağımsız bölüm devrettiği, karma nitelikli bir hukuki ilişkidir. Bu makalede sözleşmenin noter şartı, geçersizlik halleri, fesih türleri ve 2025 tarihli Yargıtay İçtihatları Birleştirme kararının üçüncü kişilere etkisi incelenmektedir.
Mayıs 10, 2026

Önalım Hakkı (Şufa Hakkı)

Önalım hakkı (şufa hakkı), paylı mülkiyete tabi bir taşınmazda paydaşlardan birinin payını üçüncü bir kişiye satması durumunda, diğer paydaşlara aynı koşullarla o payı öncelikle satın alma yetkisi tanıyan yasal bir haktır (TMK m. 732). Bu hakkın kullanılabilmesi için satışın noter aracılığıyla bildirilmesi, belirlenen hak düşürücü süreler içinde kalınması ve mahkemeye dava açılması gerekmektedir. Güncel mevzuat değişiklikleri, bedel belirleme esası ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları kapsamında bu rehberde ele alınmıştır.
Mayıs 9, 2026

Tapu İptali ve Tescil Davası: Hukuki Nedenleri, Şartları ve Yargıtay Kararları Işığında Kapsamlı Bir Değerlendirme

Tapu iptali ve tescil davası, tapu kütüğündeki hatalı, hukuka aykırı veya muvazaalı kayıtların gerçek hukuki duruma uygun hale getirilmesini amaçlayan bir dava türüdür. Zilyetlik, muris muvazaası, yolsuz tescil, ehliyetsizlik ve vekalet yetkisinin kötüye kullanılması gibi çeşitli hukuki nedenlere dayanan bu davalarda zamanaşımı ve hak düşürücü süreler son derece belirleyici rol oynamaktadır. Yargıtay içtihatları, konunun hukuki çerçevesini sürekli biçimde şekillendirmektedir.
Mayıs 3, 2026

Acele Kamulaştırma: Hukuki Süreç, Bedel Tespiti ve İtiraz Yolları

Acele kamulaştırma, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesiyle düzenlenen; idarenin taşınmazın mülkiyetini kazanmadan önce ona derhal el koymasına imkân tanıyan istisnai bir hukuki usuldür. Bu makalede, acele kamulaştırmanın hangi hallerde uygulandığı, bedelin nasıl tespit edildiği ve taşınmaz maliklerinin hangi yargı yollarına başvurabileceği, güncel Yargıtay içtihatları çerçevesinde ele alınmaktadır.
Ocak 8, 2026

Kamulaştırma Nedir? Usulü, İptal Davası, Bedel Tespiti ve Geri Alma Hakkı

Kamulaştırma; devlet veya kamu tüzel kişilerinin, kamu yararı sebebiyle arazinizin bedelini peşin ödeyerek mülk edinmesidir. İdare, taşınmazı uzlaşarak satın almayı teklif etmesiyle başlar. Anlaşma sağlanamaması durumunda, idare tarafından Kamulaştırma Bedelinin Tespiti ve Tesicili Davası açılarak arazinizin bedeli güncel piyasa rayicine göre tespit edilmektedir. Bedelin ödenmesiyle taşınmaz, idare adına tescil edilir.
Ocak 5, 2026

Kamulaştırmasız El Atma Nedir?

Kamulaştırmasız el atma, idarenin bedel ödemeden tapulu arazinize fiilen girmesi (yol, altyapı yapması) veya imar planıyla arazinizi kısıtlamasıdır (hukuki el atma). Bu durumda idare veya malik tarafından ''Bedel Tespiti Davası'' açılarak bedelin ödenmesi ve tescil gereçekleştirilebileceği gibi malik tarafından, Müdahalenin Men'i Davası ve Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı) Davası açılabilmektedir.